Görsel Okuma Oyunu - İşaretler, Levhalar ve Resimler

Görsel Okuma: İşaretler ve Resimler, birinci ve ikinci sınıf öğrencilerinin okulda, parkta, hastanede ya da alışveriş merkezinde karşılaştıkları küçük levhaları okumayı öğrendiği bir akıllı tahta Türkçe oyunudur. Tahtada bir duvar ve üzerinde dört levha belirir; öğretmen bir cümle okur, çocuk o cümleyi söyleyen levhaya dokunur. Üçüncü konuda levhaların yerini dört küçük resim alır ve öğrenci bir cümleyi hangi resmin anlattığını ayrıntılarına bakarak bulur.

Öğrenme Hedefleri

Oyun Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Türkçe programındaki söylem ile görsel arasındaki ilişkiyi belirleme becerisine dayanır. Bu öğrenme çıktısı birinci sınıfta T.D.1.3.d, ikinci sınıfta T.D.2.3.ç koduyla aynı ifadeyle yer alır. İkinci sınıfın okuma alanındaki T.O.2.3.ç, okunan içerik ile tablo, grafik, broşür gibi görseller arasındaki ilişkiyi belirlemeyi ister; kamusal alandaki levha bu tür görsellerin en kısasıdır. İhtiyaç sorularında öğrenci, verilen durumdan hangi levhaya gitmesi gerektiğini çıkarır; bu da T.O.2.2.ç ve T.D.1.2.ç çıktılarındaki çıkarım bileşenine denk gelir. Programın her temada andığı görsel okuryazarlık becerisi oyunun ortak zeminidir. Trafik levhaları kapsam dışıdır; onlar dördüncü sınıfın Trafik Levhaları oyununda şekil ve renkleriyle çalışılır.

Nasıl Oynanır?

Öğretmen konuyu ve zorluğu seçer: Kolay altı, Orta dokuz, Zor on iki soru getirir. İşaret Ne Diyor? konusunda tahtanın üstünde tırnak içinde bir söz yazar, örneğin “Bu su içilmez”; öğrenci duvardaki dört levhadan bu sözü söyleyene dokunur. Hangi İşarete Bakarsın? konusunda söz yerine bir durum gelir: bahçede susayan çocuk, annesinden ayrı düşen çocuk, tuvaleti arayan Ali. Öğrenci durumu okuyup ona yardım edecek levhayı seçer. Cümlenin Resmi konusunda dört çerçeve vardır ve her birinde iki üç küçük resim yan yana durur; öğrenci cümledeki her şeyi gösteren tek çerçeveyi bulur. Yanlış dokunuşta kısa bir açıklama çıkar, cevap açılınca bütün levhaların ne gösterdiği yazılır.

Yazdırılabilir Çalışma Yaprağı

Görsel Okuma: İşaretler ve Resimler çalışma yaprağını indir (PDF)

Tüm PDF ödevleri ve çalışma yaprakları

Bu Oyun Neden Faydalı?

Küçük çocuk bir işarete baktığında önce içindeki nesneyi görür. Musluk resmi gördüyse “su var” der, üstünden geçen kırmızı çizgiyi atlar. Oyunun ilk tuzağı bu yüzden kuruldu: çizgili bir levha sorulduğunda çizgisiz ikizi mutlaka duvardadır, çizgisiz olan sorulduğunda da çizgilisi. İçme suyu ile içilmeyecek su, çöp kutusu ile yere çöp atma yasağı iki yönden de cevap olur; böylece “çizgili olanı seç” diye yeni bir ezber oluşmaz. İkinci tuzak tam tersidir: çizgiyi gören ama resme bakmayan çocuk, telefon yasağı sorulduğunda sigara yasağına dokunabilir. Neyin yasaklandığını dairenin içindeki resim söyler. Tuvalet levhalarında ayrım daha incedir; iki figürlü levha herkese, tek etekli ya da tek pantolonlu figür yalnız birine açıktır. Çeldiriciler rastgele seçilmez, hep cevabın aynı yerde görülen komşularından gelir, yani doğruya eleyerek ulaşılamaz. Birden fazla levhanın aynı sözü karşılayabildiği durumlar ise tek tek ayıklandı; bir soruda iki doğru cevap bulunmaz. Resim konusunda yanlış çerçeveler cümleden yalnız tek bir ayrıntıda ayrılır: yağmur bulutu yerine damlasız bulut, kedi yerine köpek, bisiklet yerine araba. Resme bir bakıp geçen öğrenci yanılır, sözcükleri tek tek resimle karşılaştıran bulur.

Müfredat Uyumu

Görsel okuma ve görsel okuryazarlık; söylem ile görsel arasındaki ilişki. Günlük hayattaki bilgilendirici levhalar: içme suyu, duş, el yıkama, çöp kutusu, geri dönüşüm, kadınlar ve erkekler tuvaleti, tekerlekli sandalye erişimi, danışma, yemek salonu, kütüphane, yangın söndürücü. Yasaklayıcı işaretin çizgisi: içilmeyen su, yere çöp atma, cep telefonu ve sigara yasağı; sessizlik uyarısı. Bir durumdan uygun işarete çıkarım yapma. Basit bir cümlenin ögelerini resimdeki ayrıntılarla karşılaştırma; hava durumu, hayvan, eşya, taşıt ve yer adlarının resimle eşleşmesi. Birinci sınıfın Sorumluluklarımızın Farkındayız, ikinci sınıfın Okuma Serüvenimiz ve Mucit Çocuk temalarıyla uyumludur.

Öğretmenler İçin İpuçları

Oyundan önce öğrencilerle okulun koridorunda kısa bir yürüyüş yapın ve kapılardaki, lavabodaki, kantindeki levhaları birlikte bulun; çocuklar tahtadaki levhaları kendi okullarında gördüklerinde çok daha kolay hatırlar. Çizgili levhalarda yanlış yapan öğrenciye doğrudan cevabı söylemeyin, “içindeki resim ne, üstünde ne var?” diye iki ayrı soru sorun. Cümlenin Resmi konusunda cümleyi yüksek sesle okuyun ve her sözcükte parmakla resme dokunmalarını isteyin; eksik olan öge kendiliğinden ortaya çıkar. Sınıfı iki takıma bölüp bir takıma levhayı seçtirebilir, öteki takıma levhanın ne dediğini kendi sözleriyle anlattırabilirsiniz. Ders sonunda her öğrenci sınıf için bir levha tasarlasın: kitaplık, çöp kutusu ya da sessiz okuma köşesi. Tasarımları panoya asın, ertesi gün sınıfça hangisinin ne dediğini tahmin edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Görsel okuma nedir, birinci sınıfta neden önemlidir?

Görsel okuma bir resmin, levhanın ya da şemanın ne anlattığını anlamaktır. Okuma yazmayı yeni öğrenen birinci sınıf öğrencisi çevresindeki pek çok bilgiyi yazıdan değil işaretlerden alır; tuvaleti, içme suyunu ya da çıkışı levhalar gösterir. Maarif Modeli bu beceriyi görsel okuryazarlık adıyla bütün temalarda çalıştırır.

Oyun hangi kazanımla ilişkilidir?

Birinci sınıfta T.D.1.3.d, ikinci sınıfta T.D.2.3.ç koduyla yer alan “söylem ve görsel arasındaki ilişkiyi belirler” çıktısıyla. İkinci sınıfın okuma alanındaki T.O.2.3.ç (içerik ile görsel arasındaki ilişki) ve durumdan çıkarım yapmayı isteyen T.O.2.2.ç da oyunun konularında karşılık bulur.

Üstü çizili işaret ne demektir?

Kırmızı bir dairenin içindeki resmin üstünden çizgi geçiyorsa o şey yapılmaz. Çizgili musluk suyun içilmediğini, çizgili telefon telefonun kullanılmadığını söyler. Aynı resim çizgisizse genellikle tam tersini, yani o şeyin burada bulunduğunu gösterir.

Trafik levhaları da bu oyunda var mı?

Hayır. Bu oyun okulda, parkta ve binalarda görülen bilgilendirici işaretleri kapsar. Trafik levhalarının şekil ve renklerine göre sınıflandırılması dördüncü sınıf konusudur ve sitedeki Trafik Levhaları oyununda ayrıca çalışılır.

Oyun hangi sınıflar için uygundur?

Birinci ve ikinci sınıf için hazırlandı. Birinci sınıfta öğretmen soruları yüksek sesle okuyarak oynatabilir; ikinci sınıf öğrencileri ise soruları kendileri okuyup özellikle Hangi İşarete Bakarsın? konusundaki çıkarım sorularında birbirleriyle tartışabilir.

Ders: Türkçe | Seviye: 1. - 2. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Türkçe Oyunları (55 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Türkçe Oyunları