Asal Çarpan Atölyesi: Sayıyı Ayır, Eksik Çarpanı Bul

Asal Çarpan Atölyesi, verilen bir tam sayıyı yalnız asal sayıların çarpımı olarak yazdıran ücretsiz bir matematik oyunudur. Birinci konuda bütün asal çarpanları içeren doğru ifade seçilir. Tekrar eden bir çarpan varsa her tekrarı kullanmak gerekir. İkinci konuda çarpımın bir asal sayısı soru işaretiyle saklanır; öğrenci görünen çarpanlardan eksik olanı hesaplar. Bir asal sayı kendi başına bir çarpan olarak yazılabilir. Bir sayısı ise asal kabul edilmez. Etkinlikte üs gösterimi yerine çarpanlar tek tek yazılır. Oyun tek öğrenciyle veya iki oyuncunun ayrı panellerde cevapladığı sınıf çalışması olarak akıllı tahtada, bilgisayarda ve dokunmatik telefonda açılabilir.

Öğrenme Hedefleri

Öğrenci bir çarpımın verilen sayıya eşit olmasıyla bütün çarpanların asal olması koşullarını birlikte denetler. Örneğin on iki için iki çarpı altı doğru bir çarpımdır ama altı asal olmadığı için asal çarpanlara ayrılmış son biçim değildir. İki çarpı iki çarpı üç ifadesi iki koşulu da sağlar. Bir çarpı on iki yazmak da asal çarpanlara ayırma sayılmaz. Dördüncü ve beşinci sınıf yerleşimi çarpma ve kalansız bölme yapabilen öğrenciler için öğretmen eşliğinde zenginleştirme önerisidir. Oyuna doğrulanmamış resmî kazanım kodu atanmaz. Amaç bir sınav başarısı iddiası değil, sayının yapısını küçük örneklerle incelemek ve kullanılan kuralı gerekçelendirmektir.

Asal Çarpan Atölyesi nasıl oynanır?

Ayar ekranında bir veya iki oyuncu, konu ve zorluk seçin. Başla düğmesi ilk sayıyı açar. Asal Çarpanlara Ayır konusunda seçeneklerdeki çarpımları denetleyin: sonuç verilen sayı olmalı ve her çarpan asal olmalıdır. Eksik Asal Çarpan konusunda görünen sayıları çarpın; verilen sayıyı bu çarpıma bölerek soru işaretini bulun. İlk denemede doğru cevap bir puan kazandırır. İlk yanlış seçenek kapanır ve ikinci hak açılır. İkinci denemede doğruya ulaşmak puan getirmez; ikinci yanlışta da doğru cevap ve açıklama görünür. Ardından yeni soru gelir. Tur sonunda Tekrar Oyna ile ayarlara dönebilirsiniz. Tab ile düğmeleri gezebilir, Enter veya boşlukla seçim yapabilirsiniz. Sayfa yenilenirse açık tur silinir.

Asal Çarpan Atölyesi için yazdırılabilir çalışma yaprağı

Asal Çarpan Atölyesi çalışma yaprağını indir (PDF)

Tüm PDF ödevleri ve çalışma yaprakları

Bu Oyun Neden Faydalı?

Asal çarpanları birer kez yazmak sık görülen bir kestirmedir. Oysa on iki için yalnız iki ve üçü kullanmak altı verir; ikinci iki çarpanı kaybolmuştur. Benzer biçimde otuz altı, iki çarpı iki çarpı üç çarpı üç olarak yazılır. Her tekrar, çarpımın büyüklüğünü değiştirir. Eksik çarpan sorusunda yirmi eşittir iki çarpı soru işareti çarpı beş görülürse bilinen çarpım ondur; yirmiyi ona bölünce eksik iki bulunur. Soru işareti yalnız son konumda yer almaz. Böylece öğrenci işaretin yerini ezberlemek yerine çarpmanın ilişkisini kullanır. Asal bir sayı sorulduğunda ise onu daha küçük doğal sayı çarpanlarına ayırmak mümkün değildir.

Müfredat Uyumu

Kolay düzey iki ile otuz, orta düzey iki ile altmış, zor düzey iki ile yüz yirmi arasındaki sayıları kullanır. Eksik çarpan turları en az iki asal çarpanı bulunan bileşik sayılardan kurulur; böylece en az bir bilinen çarpan görünür. Kolay tur altı, orta tur dokuz, zor tur on iki sorudur. Karışık tur iki görevi dengeler. Sıfır, negatif sayı, kesirli çarpan ve üs gösterimi kullanılmaz. Asal çarpanlar küçükten büyüğe yazılır; farklı sırada çarpmanın aynı sonucu verdiği gerçeği değişmez. Oyundaki yanlış seçenekler yalnız sıra değiştirerek oluşturulmaz. Her sorunun hem çarpım hem asallık bakımından tek savunulabilir cevabı vardır.

Öğretmenler İçin İpuçları

Derse küçük bir çarpan ağacı çizerek başlayın. On iki sayısını iki ve altı olarak ayırıp altıyı yeniden iki ve üçe bölün. Ağacın uçlarında kalan asal sayıları tek bir çarpımda okuyun. Ardından on sekiz veya yirmi dört için başka bir ilk ayrım seçerek aynı asal çarpanlara ulaşıldığını gösterin. Bir sayısının neden asal sayılmadığını, asal tanımındaki birden büyük olma koşuluyla açıklayın. Ortak Bölen Atölyesi iki stoğu birlikte kalansız paylaşma ilişkisini çalıştırır; asal çarpanları bulduktan sonra bu paylaştırmayı yeniden tartışabilirsiniz. Ortak Kat Buluşması ile iki sayının katlarını karşılaştırarak bölen ve kat görevlerini ayırt edin. Cevaplı çalışma yaprağında yalnız seçeneği işaretletmek yerine çarpanları geri çarptırın ve her birinin neden asal olduğunu açıklatın.

Sıkça Sorulan Sorular

Bir sayısı asal çarpan olabilir mi?

Hayır. Asal sayı birden büyüktür ve yalnız bir ile kendisine kalansız bölünür. Bir bu tanımı karşılamaz.

Tekrar eden asal çarpanları yeniden yazmalı mıyım?

Evet. On iki için iki çarpanı iki kez kullanılır: 2 × 2 × 3. Bir tekrarı silmek çarpımı değiştirir.

Asal sayıların çarpanlara ayrılmış biçimi nedir?

Asal sayı kendi başına yazılır. Örneğin yedi için doğru biçim 7 olur; 1 × 7 asal çarpanlara ayrılmış biçim sayılmaz.

Eksik asal çarpan nasıl bulunur?

Görünen çarpanları birbiriyle çarpın. Verilen sayıyı bu sonuca bölün. Çıkan sonuç soru işaretindeki asal çarpandır.

Doğru çarpımı bulmak tek başına yeterli mi?

Hayır. Bütün çarpanlar da asal olmalıdır. Örneğin 2 × 6 on iki eder ama altı asal olmadığı için son ayrışım değildir.

Ders: Matematik | Seviye: 4. - 5. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Matematik Oyunları (109 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Matematik Oyunları