Canlılar Dünyası Oyunu - Mikroskobik Canlılar, Mantarlar, Bitkiler ve Hayvanlar

Canlılar Dünyası, beşinci sınıf öğrencilerinin canlıların dört ana grubunu tanıdığı ve bir canlının hangi gruba girdiğini neye bakarak belirleyeceğini çalıştığı bir fen oyunudur. Mikroskobik canlılar, mantarlar, bitkiler ve hayvanlar ayrı ayrı ele alınır; faydalı ve zararlı mikroskobik canlılar ile mantarların bitkilerden farkı özellikle işlenir. Ekranda soru belirir ve öğrenci dört seçenek arasından doğru cevabı seçer.

Öğrenme Hedefleri

MEB Fen Bilimleri beşinci sınıf "Canlılar Dünyası" ünitesini hedefler: canlıları mikroskobik canlılar, mantarlar, bitkiler ve hayvanlar olarak dört ana grupta inceleme, her grubun ayırt edici özelliklerini açıklama, mikroskobik canlıların faydalı ve zararlı olanlarını örneklerle ayırt etme, mantarların neden bitki sayılmadığını klorofil ve beslenme üzerinden açıklama. Sitedeki Canlı-Cansız Sınıflama oyunu bir varlığın canlı olup olmadığını sorar; bu oyun bir adım ötesini, canlının hangi grupta olduğunu sorar.

Nasıl Oynanır?

Konu ve zorluk seçilir: Kolay altı, Orta dokuz, Zor on iki soru getirir. Mikroskobik Canlılar konusunda bakteri, amip, öglena ve paramesyum ile faydalı ve zararlı örnekler gelir. Mantarlar konusunda şapkalı mantar, küf ve maya ile mantarların bitkilerden farkı sorulur. Canlı Grupları konusunda ise verilen bir canlının hangi gruba girdiği ve grubu belirlerken neye bakılacağı sorulur. Her cevaptan sonra kısa bir açıklama, canlının neden o gruba ait olduğunu söyler.

Bu Oyun Neden Faydalı?

Bu ünitede öğrencilerin çoğu canlıları görünüşüne bakarak gruplandırır ve bu yöntem tipik örneklerin hepsinde işe yarar. Toprakta duran ve hareket etmeyen bir canlıyı bitki sayar, hareket eden bir canlıyı hayvan sayar. İki kural da tam olarak kazanımın kalbinde çöker. Mantar toprakta durur, hareket etmez ve bitkiye benzer; ama klorofili yoktur, besin üretemez ve besinini ölü kalıntılardan alır, bu yüzden bitki değildir. Amip ve paramesyum hareket eder; ama tek hücrelidir ve çıplak gözle görülmez, bu yüzden hayvan değil mikroskobik canlıdır. Oyunun soru bankası bu iki tuzağı ekranda karşılamak üzere kurulmuştur: cevabı Mantarlar olan her soruda Bitkiler, cevabı Mikroskobik canlılar olan her soruda Hayvanlar mutlaka şıklar arasındadır. Tuzak ekranda olmasaydı öğrenci yanlış kuralını hiç denemeden kazanır ve eksikliği sınıfta görünmezdi. Ünitenin ikinci yaygın yanılgısı mikroskobik canlıların hepsinin zararlı olduğudur. Oysa yoğurt, peynir, turşu ve sirke faydalı bakteriler sayesinde yapılır; ilk antibiyotik olan penisilin bile bir küf mantarından elde edilmiştir. Oyun bu yanılgıyı da bir çeldirici olarak ekrana koyar ve doğrusunu ayrı sorularla kurar.

Müfredat Uyumu

Canlıların dört ana grubu (mikroskobik canlılar, mantarlar, bitkiler, hayvanlar), mikroskobik canlılar ve mikroskop, bakteri, amip, öglena ve paramesyum, faydalı ve zararlı mikroskobik canlılar, mikroplardan korunma, mantarlar (şapkalı mantar, küf, maya), zehirli mantarlar, mantarların klorofilsiz olması ve ayrıştırıcı görevi, çiçekli ve çiçeksiz bitkiler, omurgalı ve omurgasız hayvanlar. Ortaokul beşinci sınıf Fen Bilimleri "Canlılar Dünyası" ünitesiyle uyumludur.

Öğretmenler İçin İpuçları

Oyuna başlamadan önce tahtaya dört grubu yazın ve sınıfa tek bir soru sorun: mantar hangi gruba girer? Sınıfın çoğu bitki diyecektir; bu yanılgıyı oyundan önce görmek dersin geri kalanını değiştirir. Sonra klorofil kelimesini yazın ve bitkilerin yeşil olmasıyla besin üretmesi arasındaki bağı kurun. Mikroskobik Canlılar turunda faydalı örnekleri sınıfın kendi kahvaltısından çıkarmasını isteyin: yoğurt, peynir, turşu. Mikroskop varsa bir damla göl suyunu göstermek bu ünitenin en akılda kalıcı beş dakikasıdır. Canlı Grupları turunda amip ve karınca sorularında durun ve iki yanlış kuralı açıkça adlandırın: hareket ediyorsa hayvandır ve küçükse mikroskobiktir. Öğrenciler kuralın adını duyduğunda onu kendi kafalarında da yakalamaya başlar. Zehirli mantar sorusu geldiğinde doğadan mantar toplamamak gerektiğini mutlaka vurgulayın; bu bir sınav bilgisi değil güvenlik bilgisidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mantarlar neden bitki sayılmaz?

Mantarlarda klorofil yoktur, bu yüzden fotosentez yapıp kendi besinini üretemezler. Besinlerini ölü ya da canlı başka varlıklardan hazır alırlar. Toprakta yetişmeleri ve hareket etmemeleri onları bitkiye benzetir ama grubu belirleyen şey görünüş değil beslenme şekli ve yapıdır.

Canlılar kaç gruba ayrılır?

Dört ana gruba: mikroskobik canlılar, mantarlar, bitkiler ve hayvanlar. Her grubun kendine özgü ayırt edici özellikleri vardır.

Bütün mikroskobik canlılar zararlı mıdır?

Hayır. Birçoğu faydalıdır: yoğurt, peynir, turşu ve sirke faydalı bakteriler sayesinde yapılır, bağırsaklarımızda da faydalı bakteriler yaşar. Bir kısmı ise hastalığa yol açar; bunlara zararlı mikroskobik canlılar denir.

Amip hareket ettiğine göre hayvan mıdır?

Hayır. Amip tek hücrelidir ve çıplak gözle görülemez, bu yüzden mikroskobik canlılar grubundadır. Hareket etmek tek başına hayvan olmak için yeterli değildir.

Küf ve maya da mantar mıdır?

Evet. Bütün mantarlar şapkalı değildir. Ekmekte oluşan küf de, hamuru kabartan maya da mantarlar grubundandır.

Küçük olan her canlı mikroskobik midir?

Hayır. Karınca küçüktür ama çıplak gözle görülür, dolayısıyla mikroskobik canlı değildir. Ölçü küçüklük değil, çıplak gözle görülüp görülememektir.

Ders: Fen Bilimleri | Seviye: 5. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Fen Bilimleri Oyunları (27 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Fen Bilimleri Oyunları