29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Oyunu - Cumhuriyet Ne Demek, Ne Değiştirdi?

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı oyunu, ikinci sınıf öğrencilerinin Cumhuriyet'i bir kutlama günü olarak değil bir yönetim kararı olarak tanımasını sağlar. Yirmi sekiz soruluk banka iki başlık altında toplanmıştır. Cumhuriyet'in İlanı bölümü 29 Ekim 1923'te ne olduğunu, kararı kimin aldığını, saltanatın kaldırılmasının ne anlama geldiğini ve bu tarihin 23 Nisan 1920 ile neden aynı şey olmadığını sorar. Cumhuriyet Ne Değiştirdi bölümü ise yönetme yetkisinin kimde olduğunu, yöneticilerin nasıl belirlendiğini, kanunları kimin yaptığını ve kanun önündeki eşitliği çalıştırır. Her soruda dört şık vardır, cevap kilitlenince açıklama belirir.

Öğrenme Hedefleri

Öğrencinin 29 Ekim'in neden bayram olduğunu kendi cümleleriyle açıklamasını hedefler. Bayramın sebebi tatil, tören ya da kortej değil, ülkeyi yönetme yetkisinin bir kişiden millete geçmesidir; oyun her soruda bu ayrımı çalıştırır. İkinci hedef tarih karışmasını çözmektir: çocuk 23 Nisan 1920 ile 29 Ekim 1923'ü ayırt edebilmeli, ikisinin hangi olayı anlattığını söyleyebilmelidir. Üçüncü hedef cumhurbaşkanı ile padişah arasındaki farkı somutlaştırmaktır — biri seçimle gelir, diğeri doğuştan gelirdi.

Nasıl Oynanır?

Önce konu ve zorluk seçilir. Karışık bırakıldığında sorular iki başlıktan dönüşümlü gelir; Cumhuriyet'in İlanı ya da Cumhuriyet Ne Değiştirdi seçildiğinde tur yalnız o başlıktan kurulur. Zorluk soru sayısını belirler: Kolay altı, Orta dokuz, Zor on iki soru. Her başlık on dört soru taşıdığı için tek konu seçildiğinde bile Zor tur sonuna kadar dolar ve tur içinde aynı soru iki kez gelmez. Ekranda soru ve dört şık görünür, şık sırası her turda yeniden karışır. Cevap verildikten sonra açıklama okunur; açıklamalar yalnız doğruyu söylemez, seçilebilecek yanlışın neden yanlış olduğunu da anlatır. Sınıfta tahtada oynatmak için tasarlanmıştır: bir öğrenci okur, sınıf tartışır, bir öğrenci dokunur.

Bu Oyun Neden Faydalı?

Çocuk 29 Ekim'i okuldaki hazırlıktan tanır: bayrak asılır, şiir okunur, sınıf süslenir. Bu tanışıklık faydalı ama yanıltıcıdır, çünkü çocuk bayramı sebebiyle değil töreniyle öğrenir ve Cumhuriyet'i takvimdeki bir kutlama sanır. Aynı boşluk ikinci bir yanlışı da besler: en tanıdık millî tarih 23 Nisan olduğu için "Cumhuriyet hangi tarihte ilan edildi?" sorusuna 23 Nisan 1920 cevabı verilir. Bu oyun iki yanlışı da ekrana çıkarır. Tarih sorularının şıklarında 23 Nisan 1920 her zaman durur, yönetim sorularının şıklarında da padişah her zaman durur. Böylece yanılgısı olan çocuk eleyerek doğruya varamaz; yanlışı seçer, açıklamayı okur ve öğretmen neyi düzeltmesi gerektiğini görür. Şıkları kolaylaştırmak bu oyunu işe yaramaz hâle getirirdi.

Müfredat Uyumu

HB.2.4.4: Millî bayramların anlamını ve önemini açıklayabilme. Kazanım ikinci sınıf Hayat Bilgisi dersinin ülkemiz ve millî değerlerle ilgili öğrenme alanının parçasıdır ve bayramı tören olarak tanımayı değil anlamını açıklamayı ister. Oyun tam olarak bunu ölçer: 29 Ekim 1923'te alınan kararı, kararı alan meclisi, saltanatın kaldırılmasını ve yönetme yetkisinin millete geçmesini. Sorular Türkçe dersindeki sözlü anlatım ve ilerleyen yıllarda Sosyal Bilgiler'deki millî egemenlik konularıyla da bağlanır. Sitedeki 23 Nisan, 19 Mayıs ve 30 Ağustos sayfaları kendi günlerini anlatır; bu sayfa onların anlatmadığı tek şeyi, yönetim biçiminin değişmesini üstlenir. O üç tarih burada yalnız çeldirici olarak geçer, yani anlatılmak için değil Cumhuriyet'ten ayırmak için durur.

Öğretmenler İçin İpuçları

Oyundan önce tahtaya iki tarih yazın: 23 Nisan 1920 ve 29 Ekim 1923. Sınıfa hangisinde ne olduğunu sorun ve cevapları silmeden bırakın; oyun bittiğinde aynı soruyu tekrar sorup değişimi birlikte görün. Yönetim sorularında "padişah" şıkkını seçen öğrenciyi düzeltirken tarih verin, kural vermeyin: saltanat 1922'de kaldırıldı, Cumhuriyet 1923'te ilan edildi, yani ikisi arasında bir yıl var. Cumhurbaşkanı ile padişah farkını canlandırmak için sınıf başkanı seçiminizi örnek gösterin — başkan seçimle geliyorsa görev babadan oğula geçmiyor demektir. Kanun önünde eşitlik sorusunu sınıf kurallarıyla bağlayın: kural herkes için mi geçerli, yoksa bazıları için mi? Oyunu 29 Ekim haftasında bir kez oynatıp bırakmak yerine bir de dönem sonunda tekrarlayın; yanılgı törenlerle birlikte geri gelebiliyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Cumhuriyet 23 Nisan'da mı ilan edildi?

Hayır. 23 Nisan 1920 Büyük Millet Meclisi'nin açıldığı gündür. Cumhuriyet ise üç yıl sonra, 29 Ekim 1923'te o meclisin kararıyla ilan edildi. İki tarih de millî bayramdır ama farklı olayları anlatır; oyun bu ayrımı her tarih sorusunda ölçer, çünkü çocukların en sık karıştırdığı nokta budur.

Neden her soruda "padişah" şıkkı var?

Çünkü ölçülen yanılgı tam olarak budur. Çocuk Cumhuriyet'i kutlama olarak tanıdığında yönetme yetkisinin el değiştirdiğini fark etmez ve yönetimin hâlâ bir padişahta olduğunu düşünür. O şık tahtadan kaldırılırsa yanılgısı olan çocuk kalan şıkları eleyerek doğruyu bulur ve öğretmen eksikliği hiç görmez. Şık her soruda durur ve her zaman yanlıştır.

23 Nisan ve 30 Ağustos oyunlarından farkı nedir?

23 Nisan sayfası meclisin açılışını ve çocuk bayramını, 30 Ağustos sayfası Büyük Taarruz'u ve komutanları, 19 Mayıs sayfası Samsun'a çıkışı ve gençliği anlatır. Hiçbiri saltanatın kaldırılmasını, Cumhuriyet'in ilanını ya da yönetme yetkisinin millete geçmesini işlemez. Bu sayfa yalnız o konuyu üstlenir.

İkinci sınıf için "yönetme yetkisi" kavramı ağır değil mi?

Sorular kavramı tanımla değil örnekle soruyor: yöneticiyi kim seçer, kanunları kim yapar, bir yönetici işini kötü yaparsa millet ne yapabilir. Çocuk bunları sınıf başkanı seçiminden tanır. Kazanım da bayramın anlamını açıklamayı istiyor, yani anlamı atlayıp töreni anlatmak kazanımı karşılamıyor.

Ders: Hayat Bilgisi | Seviye: 2. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Hayat Bilgisi Oyunları (22 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Hayat Bilgisi Oyunları