Eşitlik Terazisi - Eşit İşareti ve Verilmeyen Sayı Oyunu

Eşitlik Terazisi, birinci sınıf öğrencilerine eşit işaretinin ne anlama geldiğini öğreten bir matematik oyunudur. Ekranda "5 + 3 = ? + 6" gibi bir işlem belirir ve öğrenci kutuya gelecek sayıyı bulur. Oyun üç soru tipi sunar: eşitliğin iki yanını dengeleme, verilmeyen sayıyı bulma ve bir toplamadan yararlanarak çıkarmayı yapma. Bütün sayılar tek basamaklıdır ve toplamlar yirmiyi aşmaz. Her cevaptan sonra çıkan açıklama yalnız sonucu değil, eşit işaretinin neden bir denge işareti olduğunu da söyler.

Öğrenme Hedefleri

Öğrencinin eşit işaretini "cevap şimdi geliyor" komutu olarak değil, iki yanın eşitliğini bildiren bir işaret olarak okumasını hedefler. Bu, cebirsel düşünmenin ilk adımıdır ve ilkokulun en kalıcı kavram yanılgısının panzehiridir. Oyun ayrıca toplama ile çıkarmanın birbirinin tersi olduğunu, yani bir toplama cümlesinden iki çıkarma cümlesi üretilebileceğini kavratır.

Nasıl Oynanır?

Önce konu ve zorluk seçilir. Eşitliği Koru konusunda "5 + 3 = ? + 6" biçiminde sorular gelir; iki yanın toplamı eşit olacak şekilde kutuyu doldurursunuz. Verilmeyen Sayı konusunda "? + 3 = 9" ya da "14 − ? = 3" biçiminde işlemler gelir. Ters İşlem konusunda soruda bir toplama cümlesi verilir ve ekrandaki çıkarmayı o cümleden yararlanarak bulmanız istenir. Karışık bırakırsanız dört tip de dönüşümlü gelir. Zorluk soru sayısını belirler: Kolay altı, Orta dokuz, Zor on iki soru. Dört seçenekten birine dokunursunuz; cevap kilitlendiğinde açıklama belirir. İki oyunculu modda aynı soru iki tarafa birden gelir ve ilk doğru cevap puan kazandırır.

Bu Oyun Neden Faydalı?

Birinci sınıfta çocukların çoğu eşit işaretini bir komut gibi okur: soldakini topla, sağa yaz. Bu okuma, "5 + 3 = ?" sorularında hiçbir sorun çıkarmaz ve yıllarca fark edilmez. Sorun, "5 + 3 = ? + 6" gibi bir soruda ortaya çıkar; o zaman çocuk soldaki toplamı, yani 8'i yazar. Oyun bu yanlış cevabı her soruda bir seçenek olarak masaya koyar, böylece yanılgı saklanamaz. Yanlış cevabı veren öğrenci açıklamayı okuduğunda eşit işaretinin bir terazi olduğunu somut bir örnek üzerinden görür. Aynı mantık ters işlem sorularında da sürer: çocuk çıkarmayı sıfırdan hesaplamak yerine verilen toplamayı okumayı öğrenir.

Müfredat Uyumu

MAT.1.2.3: Eşit işaretinin anlamını toplama ve çıkarma işlemi bağlamında yorumlayabilme. Süreç bileşenleri eşit işaretinin kullanımını incelemeyi, bir işlemi eşitliğin anlamını kullanarak dönüştürmeyi ve dönüştürülen işlemi kendi cümleleriyle ifade etmeyi içerir. MAT.1.2.4: Toplama ve çıkarma işlemlerinin ilişkisini yorumlayabilme; işlemleri tersine dönüştürüp ilişkiyi yeniden ifade etme. Sayı sınırı da kazanımdan gelir: yirmiden küçük sayılarla, toplamları yirmiye kadar eldesiz toplama ve onluk bozma gerektirmeyen çıkarma. Bu iki öğrenme çıktısı "İşlemlerden Cebirsel Düşünmeye" temasının parçasıdır ve tema birinci sınıfın en uzun temasıdır.

Öğretmenler İçin İpuçları

Eşitliği Koru konusuyla başlayın ve ilk soruyu sınıfla birlikte çözün; çoğu öğrenci soldaki toplamı söyleyecektir, bu beklenen şeydir. O anda tahtaya gerçek bir terazi çizin ya da iki avucunuzu terazi gibi tutun: bir yana üç, diğerine beş koyunca dengenin bozulduğunu göstermek, tanımı anlatmaktan daha etkilidir. Ters İşlem konusunda öğrencilerden çıkarmayı hesaplamalarını değil, sorudaki toplamaya bakmalarını isteyin; kazanımın istediği şey hesap değil ilişkidir. Yanlış cevaptan sonra beliren açıklamayı sesli okutmak, açıklamanın hedeflediği yanılgıyı doğrudan adlandırdığı için işe yarar. Oyunu toplama çıkarma alıştırmalarının yerine değil, onların ardından kullanın.

Sıkça Sorulan Sorular

"5 + 3 = ? + 6" sorusunda cevap neden 8 değil?

Çünkü eşit işareti "cevap şimdi geliyor" demek değildir, "iki yan eşittir" demektir. Sol taraf 8 ediyor, dolayısıyla sağ taraf da 8 etmeli. Sağda zaten 6 var, yani kutuya 2 gelir. Çocukların çoğu ilk denemede 8 der; oyun bu yanlışı her soruda bir seçenek olarak sunar ki yanılgı görünür olsun.

Sayılar neden hep küçük?

Kazanım birinci sınıf için yirmiden küçük sayılarla, toplamları yirmiye kadar eldesiz toplama ve onluk bozma gerektirmeyen çıkarma diyor. Oyunun ölçtüğü şey hesap yapma hızı değil, eşit işaretinin anlamı; büyük sayılar asıl fikri gölgelerdi.

Ters İşlem konusu normal çıkarmadan farklı mı?

Evet. Soruda bir toplama cümlesi verilir, örneğin "9 + 8 = 17 olduğuna göre" ve ekranda "17 − 8 = ?" durur. Öğrenciden beklenen çıkarmayı sıfırdan hesaplaması değil, toplamadan yararlanıp ilişkiyi kurmasıdır. Toplama cümlesi kaldırılsaydı soru düz bir çıkarma alıştırmasına dönerdi.

Bu oyun Toplama Çıkarma Oyunu'nun aynısı mı?

Hayır. Toplama Çıkarma Oyunu işlemi yaptırır, yani "5 + 3 kaçtır?" diye sorar. Bu oyun işlemin sonucunu değil, eşit işaretinin anlamını ve toplama ile çıkarma arasındaki ilişkiyi ölçer. İkisi aynı temanın iki ayrı öğrenme çıktısıdır.

Ders: Matematik | Seviye: 1. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Matematik Oyunları (42 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Matematik Oyunları