Gerçek ve Mecaz Anlam - Sözcüğün Cümledeki Anlamı

Gerçek ve Mecaz Anlam, öğrencilerin bir ifadenin cümle içinde hangi anlamda kullanıldığını ayırt etmesini sağlayan bir Türkçe oyunudur. Ekranda bir cümle ve içindeki ifade gösterilir; öğrenci ifadenin gerçek mi mecaz mı kullanıldığını seçer. Banka her ifadeyi hem gerçek hem mecaz kullanımıyla içerir: "kalbini dinledi" ile "kalbini kırdı", "buzlar eridi" ile "eridi bitti".

Öğrenme Hedefleri

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli üçüncü sınıf Türkçe programındaki T.O.3.3.d "Gerçek ve mecaz anlamlı sözcüklerin metinle ilişkisini belirler" süreç bileşeni doğrultusunda öğrencinin sözcüklerin gerçek ve mecaz anlamlarını ayırt etmesini hedefler. Dördüncü sınıf 2027-28 öğretim yılına kadar 2018 programıyla okutulur; oyun orada tekrar olarak kullanılır. Asıl kazanım tek tek ifadeleri ezberlemek değil, anlamı belirleyen şeyin cümle olduğunu kavramaktır.

Nasıl Oynanır?

Konu olarak Organ Adlarıyla, Doğa veya Günlük Hayat seçebilir, ya da Karışık bırakabilirsiniz. Cümle üstte, incelenecek ifade kartta görünür. İki kutudan birine dokunun. İlk denemede doğru cevap puan kazandırır; ilk yanlışta ceza yoktur, ikinci hakkınız olur.

Yazdırılabilir Çalışma Yaprağı

Gerçek ve Mecaz Anlam çalışma yaprağını indir (PDF)

Tüm PDF ödevleri ve çalışma yaprakları

Bu Oyun Neden Faydalı?

Öğrenciler mecaz anlamı çoğu zaman "deyim" ile karıştırır ve tek tek ezberlemeye çalışır. Bu oyun aynı ifadeyi iki farklı cümlede göstererek asıl kuralı sezdirir: bir sözcüğün anlamı tek başına değil, kullanıldığı cümlede belirlenir. "Eli açık" ifadesinin cömert demek olduğunu ezberlemek yerine, neden orada gerçek anlamda olamayacağını görür.

Müfredat Uyumu

T.O.3.3.d: Gerçek ve mecaz anlamlı sözcüklerin metinle ilişkisini belirler (üçüncü sınıf, Bilim Yolculuğu teması). Aynı temadaki deyim ve atasözü çalışmalarına (T.Y.3.3.c) zemin hazırlar. Dördüncü sınıfta (2018 programı) tekrar olarak kullanılabilir.

Öğretmenler İçin İpuçları

Aynı ifadenin iki kullanımı ardışık geldiğinde durun ve öğrencilere farkı sorun; oyunun en verimli anı budur. Öğrencilerden kendi bildikleri bir ifadeyi hem gerçek hem mecaz cümlede kullanmalarını isteyerek etkinliği yazmaya taşıyabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Bir sözcüğün mecaz olduğunu tek başına anlayabilir miyiz?

Her zaman değil. Sözcüğün cümledeki kullanımına bakmak gerekir. Aynı sözcük bir cümlede gerçek, başka bir cümlede mecaz anlam taşıyabilir.

Deyim ile mecaz anlam aynı şey mi?

Aynı kavram değildir. Birçok deyim mecaz anlamlıdır; fakat mecaz kullanımların hepsi deyim değildir. Oyunda ifadenin cümlede gerçek anlamıyla kullanılıp kullanılmadığına odaklanılır.

Oyundan sonra nasıl bir yazma çalışması yapılabilir?

Bir sözcüğü önce gerçek, sonra mecaz anlamda kullanan iki cümle yazdırın. Öğrenciler hangi bağlamın anlamı değiştirdiğini açıklayarak seçimlerini kontrol edebilir.

Ders: Türkçe | Seviye: 3. - 4. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Türkçe Oyunları (55 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Türkçe Oyunları