Gerçek ve Mecaz Anlam - Sözcüğün Cümledeki Anlamı

Gerçek ve Mecaz Anlam, öğrencilerin bir ifadenin cümle içinde hangi anlamda kullanıldığını ayırt etmesini sağlayan bir Türkçe oyunudur. Ekranda bir cümle ve içindeki ifade gösterilir; öğrenci ifadenin gerçek mi mecaz mı kullanıldığını seçer. Banka her ifadeyi hem gerçek hem mecaz kullanımıyla içerir: "kalbini dinledi" ile "kalbini kırdı", "buzlar eridi" ile "eridi bitti".

Öğrenme Hedefleri

MEB T.3.3.10 ve T.4.3.12 kazanımları doğrultusunda öğrencinin sözcüklerin gerçek ve mecaz anlamlarını ayırt etmesini hedefler. Asıl kazanım tek tek ifadeleri ezberlemek değil, anlamı belirleyen şeyin cümle olduğunu kavramaktır.

Nasıl Oynanır?

Konu olarak Organ Adlarıyla, Doğa veya Günlük Hayat seçebilir, ya da Karışık bırakabilirsiniz. Cümle üstte, incelenecek ifade kartta görünür. İki kutudan birine dokunun. İlk denemede doğru cevap puan kazandırır; ilk yanlışta ceza yoktur, ikinci hakkınız olur.

Bu Oyun Neden Faydalı?

Öğrenciler mecaz anlamı çoğu zaman "deyim" ile karıştırır ve tek tek ezberlemeye çalışır. Bu oyun aynı ifadeyi iki farklı cümlede göstererek asıl kuralı sezdirir: bir sözcüğün anlamı tek başına değil, kullanıldığı cümlede belirlenir. "Eli açık" ifadesinin cömert demek olduğunu ezberlemek yerine, neden orada gerçek anlamda olamayacağını görür.

Müfredat Uyumu

T.3.3.10: Sözcüklerin gerçek ve mecaz anlamlarını ayırt eder. T.4.3.12 ile deyim ve atasözü konularına zemin hazırlar.

Öğretmenler İçin İpuçları

Aynı ifadenin iki kullanımı ardışık geldiğinde durun ve öğrencilere farkı sorun; oyunun en verimli anı budur. Öğrencilerden kendi bildikleri bir ifadeyi hem gerçek hem mecaz cümlede kullanmalarını isteyerek etkinliği yazmaya taşıyabilirsiniz.

Ders: Türkçe | Seviye: 3. - 4. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun