Milyonlu Sayılar Oyunu - Bölükler, Okunuş ve Yazılış

Milyonlu Sayılar ve Bölükler, beşinci sınıf öğrencilerinin altı ile dokuz basamak arasındaki doğal sayıları okuyup yazdığı, birler, binler ve milyonlar bölüğünü ayırdığı ve rakamların basamak değerini bulduğu bir akıllı tahta matematik oyunudur. Sayılar ekranda bölük bölük gruplanmış rakam kartlarıyla, Türkçe yazımdaki noktalarla birlikte gösterilir.

Öğrenme Hedefleri

Oyun MEB Matematik beşinci sınıf MAT.5.1.1 kazanımını hedefler: en çok dokuz basamaklı doğal sayıları okur, yazar; bölükleri ve basamak değerlerini açıklar. Öğrenci bir rakamın hangi basamakta ve hangi bölükte olduğunu söyleyebilir, milyonlar ya da binler bölüğündeki sayıyı okuyabilir, okunuşu verilen sayıyı sıfırlarını kaybetmeden yazabilir, basamak değeri ile sayı değerini ayırabilir ve basamak sayısı farklı sayıları doğru karşılaştırabilir. Sitedeki Basamak Değeri Dedektifi ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf için en çok beş basamaklı sayılarla çalışır ve bölük kavramına hiç girmez; bu oyun tam orada başlar.

Nasıl Oynanır?

Önce konu ve zorluk seçilir. Kolay tur altı soru ve altı-yedi basamaklı sayılar, Orta tur dokuz soru ve yedi-sekiz basamaklı sayılar, Zor tur ise on iki soru ve sekiz-dokuz basamaklı sayılar getirir. Bölükler ve Basamaklar konusunda bir rakam kartı işaretlenir ve o rakamın basamağı ya da bölüğü sorulur; bazen de milyonlar bölüğündeki sayının kaç olduğu. Okunuş ve Yazılış konusunda ya yazıyla okunuşu verilen sayının rakamla yazılışı ya da kartlarla gösterilen sayının okunuşu seçilir. Basamak Değeri ve Karşılaştırma konusunda işaretli rakamın basamak değeri bulunur, bir rakamın belli bir değeri taşıdığı sayı seçilir ya da dört sayıdan en büyüğü veya en küçüğü işaretlenir. Yanlış cevaptan sonra kısa bir açıklama gelir.

Yazdırılabilir Çalışma Yaprağı

Milyonlu Sayılar ve Bölükler çalışma yaprağını indir (PDF)

Tüm PDF ödevleri ve çalışma yaprakları

Bu Oyun Neden Faydalı?

Milyonlu sayılarda en inatçı hata okumada değil yazmada ortaya çıkar. Çocuk 2.005.012 sayısını "iki milyon beş bin on iki" diye kusursuz okur, ama aynı okunuşu duyup yazması istendiğinde 2.512 yazar. Sebebi basittir: okunuşta sıfırlar duyulmaz. Duyduğu her sözcüğü bir rakam grubuna çeviren öğrenci, beş bini tek bir 5 olarak yazar ve binler bölüğünün üç basamaklı olduğunu unutur. Hatanın ikinci biçimi daha sinsidir: çocuk sıfır koyması gerektiğini bilir, ama sıfırı yanlış yere koyar ve 2.050.012 yazar. Bu oyunun okunuş konusundaki her soruda en az bir bölük sıfırla başlar ve seçeneklerin tamamı bu iki hatadan üretilir: sıfırları düşürülmüş, sayıyı kısaltan yazılış ile sıfırları başka basamağa kaymış, uzunluğu aynı kalan yazılış. Rastgele bir yanlış sayı bu oyunda seçenek olmaz; sayıyı gerçekten bölük bölük düşünmeyen öğrenci, doğruya çok benzeyen bir şıkkı seçer ve açıklama ona hangi bölüğün eksik kaldığını söyler. İkinci büyük yanılgı basamak değeri ile sayı değerinin karışmasıdır. 7.300.000 sayısında 3 rakamının sayı değeri 3, basamak değeri ise üç yüz bindir. Basamak değeri sorularının hepsinde sayı değeri bir seçenek olarak durur; işaretli rakam da hiçbir zaman birler basamağından seçilmez, çünkü orada iki değer birbirine eşittir ve ayrım görünmez olur. Üçüncü yanılgı bölüklerin soldan ayrılmasıdır. Sekiz basamaklı bir sayıyı soldan üçerli ayıran çocuk milyonlar bölüğünde üç basamak görür; bu yanlış değer bölük sorularında hep seçenekler arasındadır. Basamak adı sorularında da çeldiriciler komşudur: on binler basamağının karşısına on milyonlar ve onlar konur, yani bölüğü karıştıran öğrenci tam orada yakalanır. Karşılaştırma sorularında ise ilk rakam tuzağı kuruludur. Sekiz basamaklı ve dokuzla başlayan bir sayı, dokuz basamaklı ve birle başlayan bir sayıdan küçüktür; ilk rakama bakan çocuk bunun tersini seçer. Öğretmen için oyunun asıl değeri, hataların sınıfça konuşulabilir hâle gelmesidir: tahtada yanlış seçilen her şık, belli bir düşünme biçiminin izidir ve açıklama onu adıyla söyler.

Müfredat Uyumu

Doğal sayılar: altı, yedi, sekiz ve dokuz basamaklı sayılar. Basamak adları: birler, onlar, yüzler, binler, on binler, yüz binler, milyonlar, on milyonlar, yüz milyonlar. Bölükler: birler bölüğü, binler bölüğü, milyonlar bölüğü; bölüklerin sağdan sola üçerli ayrılması ve yazımda noktayla gösterilmesi. Sayıların okunuşu: sayı adlarının ayrı yazılması, bin ile milyonun okunuş farkı, sıfır olan bölüğün okunmaması. Okunuşu verilen sayıyı rakamla yazma. Basamak değeri ve sayı değeri. Basamak sayısı farklı ve eşit sayıların karşılaştırılması. Beşinci sınıf matematik doğal sayılar ünitesiyle uyumludur.

Öğretmenler İçin İpuçları

Tura başlamadan tahtaya dokuz sütunlu boş bir basamak tablosu çizin ve üçerli sütunların üstüne bölük adlarını yazın. Okunuş sorusunda yanlış şık seçilirse sayıyı birlikte bu tabloya yerleştirin: her bölüğün üç kutusu vardır ve boş kalan kutu sıfır demektir. Bu tek alışkanlık, sıfır düşürme hatasının neredeyse tamamını çözer. İkinci bir öneri: öğrencilerden bir sayıyı okumalarını değil, önce kaç bölüğü olduğunu söylemelerini isteyin; bölük sayısı bilinmeden okumaya başlamak, "milyon" sözcüğünün nerede geleceğini tahmine bırakır. Karşılaştırma sorularından önce "önce basamak sayısını say" kuralını yüksek sesle tekrarlatın. Turdan sonra her öğrenci bir gazete haberinden ya da nüfus tablosundan milyonlu bir sayı getirip okunuşunu deftere yazabilir; gerçek bir veri, uydurulmuş bir sayıdan daha akılda kalıcıdır. Oyun birden fazla oyuncuyla yarışma düzeninde oynanabildiği için sınıfı takımlara bölmek de işe yarar: bir takım okunuşu yüksek sesle söylesin, rakip takım aynı anda defterine yazsın, ardından iki yazılış tahtadaki kartlarla kıyaslansın. Sıfırı eksik kalan yazılışı bulmak, çocukların birbirini düzeltmesine dönüşür ve bu, öğretmenin tek başına anlatmasından çoğu zaman daha kalıcı bir iz bırakır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bölük nedir, sayılar bölüklere nasıl ayrılır?

Bölük, bir sayının sağdan sola üçer basamaklık gruplarından her biridir. En sağdaki üç basamak birler bölüğü, sonraki üç basamak binler bölüğü, onun solundaki üç basamak milyonlar bölüğüdür. Yazımda bölükler noktayla ayrılır: 2.005.012.

2.005.012 nasıl okunur?

"İki milyon beş bin on iki" diye okunur. Binler bölüğünde 005 yazar; baştaki sıfırlar okunmaz ama yazılışta yerlerini korur. Bu yüzden aynı okunuş 2.512 ya da 2.050.012 diye yazılamaz.

Neden "bir bin" denmez ama "bir milyon" denir?

Türkçede 1000 sayısı yalnız "bin" diye okunur, 100 de yalnız "yüz" diye. Milyon ise her zaman kaç milyon olduğu söylenerek okunur: bir milyon, iki milyon. Bu yüzden 1.001.000 "bir milyon bin" diye okunur. Sayı adları ayrı yazılır.

Basamak değeri ile sayı değeri arasındaki fark nedir?

Sayı değeri rakamın kendisidir, basamak değeri ise rakamın bulunduğu basamağa göre taşıdığı değerdir. 7.300.000 sayısında 3 rakamının sayı değeri 3, basamak değeri 300.000 olur.

Oyun hangi sınıflar için uygundur?

Ana hedef beşinci sınıftır, çünkü milyonlar bölüğü ve dokuz basamaklı sayılar bu yılın konusudur. Kolay tur altı basamakla başladığından dördüncü sınıfı yeni bitirmiş öğrenciler için tekrar olarak da kullanılabilir; altıncı sınıfta ise dönem başı hazırlık alıştırması işlevi görür.

Basamak sayısı farklı iki sayı nasıl karşılaştırılır?

Önce basamak sayılarına bakılır: basamağı çok olan sayı büyüktür, ilk rakamı küçük olsa bile. Basamak sayıları eşitse soldan başlanır ve ilk farklı basamaktaki rakamı büyük olan sayı büyüktür.

Ders: Matematik | Seviye: 5. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Matematik Oyunları (83 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Matematik Oyunları