Sözlük Araştırma Görevi - Tahmin Et, Araştır ve Yaz

Sözlük Araştırma Görevi, ikinci sınıf öğrencilerinin bir sözcüğün anlamını tahmin edip mini sözlükte araştırdığı ücretsiz Türkçe oyunudur. Öğrenci önce kısa metni okur ve anlam tahminini yazar. Sözlük açıldığında bu ilk tahmin korunur. Öğrenci kendi sorgusunu oluşturur, bulunan maddenin anlamlarını inceler ve metne uyan anlamı kaynak notuna ekler. Ardından öğrendiği anlamı kendi sözleriyle açıklar, ilk tahminiyle karşılaştırır ve aynı anlamda bir örnek cümle yazar. Her oturumda on iki özgün görev arasından üç sözcük seçilir. Tek oyunculu ve süresiz çalışma, akıllı tahtada sınıfça tartışma veya bilgisayarda bireysel araştırma için kullanılabilir. Telefonda da yazı alanları ve düğmelerle ilerlenir; sürükleme ya da hassas dokunma gerekmez.

Öğrenme Hedefleri

Etkinlik, sözcüğün anlamını yalnız işaretlemeyi değil, araştırma sürecini görünür bir kayda dönüştürmeyi amaçlar. Araştırma defterinde öğrencinin ilk tahmini, yaptığı sorgular, seçtiği madde ve anlam numarası, son anlam notu, karşılaştırması ve kendi cümlesi birlikte bulunur. Böylece öğretmen yalnız son cevabı değil, öğrencinin hangi kaynaktan nasıl yararlandığını da inceleyebilir. Ocak, sıra, dal ve perde gibi sözcükler farklı anlamlarla sunulur. Öğrenci ilk gördüğü tanımı seçmek yerine metindeki ipuçlarını kaynakla karşılaştırır. Sözlükte doğru maddeye ulaşmak tek başına yeterli değildir; o metne uygun anlam da seçilmelidir. İlk tahminin yanlış olması puan kaybettirmez. Araştırma, tahmini doğrulamak kadar değiştirmeye de yarayabilir.

Nasıl Oynanır?

Başla düğmesine bastıktan sonra ekrandaki sözcüğü ve kısa metni oku. İlk anlam tahminim alanına en az iki sözcüklük bir tahmin yaz ve Tahminimi kaydet ve araştır düğmesine bas. Mini sözlüğün arama alanına sözcüğün yalın biçimini veya başlangıcını yazıp Ara düğmesini kullan. Örneğin metinde ağzı geçiyorsa ağız maddesini ara. Sonuç bulunmazsa yazımını düzeltebilirsin; denediğin sorgular ekranda kalır. Maddenin bütün anlamlarını oku, cümledeki kullanıma uygun olanı Kaynağıma ekle düğmesiyle seç. Kaynak adı, yıl, madde kimliği ve anlam numarası otomatik olarak notuna eklenir. Bulduğun anlamı kendi sözlerinle yaz, tahminine yakın mı farklı mı olduğunu belirt ve nedenini açıkla. Son olarak kendi örnek cümleni oluştur. Araştırma kaydını tamamla düğmesi eksik alanları veya bağlama uymayan kaynak seçimini bildirir; yazdıklarını silmez.

Yazdırılabilir Çalışma Yaprağı

Sözlük Araştırma Görevi çalışma yaprağını indir (PDF)

Tüm PDF ödevleri ve çalışma yaprakları

Bu Oyun Neden Faydalı?

Kelime Bağlamı Dedektifi, verilen cümleden anlam çıkarmayı ve hazır seçenekler arasından karar vermeyi çalıştırır. Sözlük Sırası, sözcüklerin alfabetik dizilişini incelemek için kullanılabilir. Bu oyunda ise öğrenci kendisi arama yapar ve bir araştırma notu üretir. Mektup ve İleti etkinliği, öğrenilen sözcükleri farklı bir iletişim bağlamında yeniden kullanmak için devam çalışması olabilir. Sözlük Araştırma Görevi içinde kullanılan Sınıf Mini Sözlüğü, yalnız bu oyun için yazılmış özgün bir sınıf kaynağıdır. TDK sözlüğü veya açık internet araması değildir; maddeler dış sözlüklerden topluca alınmamıştır. Raf sınırlı olduğu için bulunamayan her sözcüğün Türkçede bulunmadığı sonucu çıkarılamaz. Kısmi sorgular ve Türkçe büyük küçük harfler desteklenir; öğrencinin farklı çekimleri kendiliğinden çözülmez. Bu sınırlar oyunda açıkça belirtilir.

Müfredat Uyumu

Oyun, İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programındaki ikinci sınıf T.Y.2.3.b bileşeniyle ilişkilidir. Resmî programın fiziksel PDF sayfaları 72 ve 94, anlamı bilinmeyen sözcüğün çevrim içi veya basılı kaynaklardan araştırılarak yazılmasını içerir. Mini sözlük ve araştırma defteri bu bileşen için hazırlanmış özgün bir etkinlik tasarımıdır; programın zorunlu oyunu değildir. Hazırlanmış bir raf içinde çalışma, bağımsız internet araştırmasının bütün kapsamını karşılamaz. Sınıfta basılı sözlükle ek araştırma yapılarak kaynakların tanımları karşılaştırılabilir. Bu sürümün otomatik kontrolü seçilen madde ile anlamın bağlama uygunluğunu ve araştırma alanlarının doldurulmasını denetler. Serbest anlam notunun doğruluğunu, cümlenin dil bilgisini, anlatım kalitesini veya öğrencinin yazıyı kendi başına üretip üretmediğini otomatik ölçmez.

Öğretmenler İçin İpuçları

Öğrencinin tahminini sözlüğü açmadan önce sınıfça tartışın; tahmini sonradan doğru cevaba dönüştürmesini istemeyin. İlk düşüncenin kayıtta kalması, araştırmayla neyin değiştiğini görmeyi sağlar. Benzer anlamları olan bir maddede öğrenciden metindeki somut ipucunu göstermesini isteyin. Anlam notunu kaynak cümlesini kopyalamadan açıklamasını, ardından aynı anlamı başka bir olayda kullanmasını destekleyin. Yazı alanlarındaki sözcük alt sınırları yalnız boş kaydı engeller; iyi bir açıklama ölçütü değildir. Tamamlanan her araştırma bir kayıt puanı kazandırır ve aynı kayıt tekrar puan üretmez. En yüksek kayıt puanı üçtür. Öğretmen defterdeki üç gözlem alanını ayrıca işaretleyebilir; bu gözlemler oyun puanını değiştirmez. Geri al son düzenlemeyi döndürür. Açık çalışmayı temizle, araştırma aşamasında ilk tahmini ve önceki kayıtları korur. Yazılar yalnız oturum boyunca görünür; oyundan çıkmadan önce defteri inceleyin ve kişisel bilgi yazmayın. İndirilebilir çalışma yaprağında altı araştırma, özgün sözlük rafı ve ayrı öğretmen anahtarı vardır. Kâğıt çalışmasında da önce tahmini yazdırın, sonra sözlük sayfalarını dağıtın.

Sıkça Sorulan Sorular

Sözlük Araştırma Görevi hangi sınıf için uygundur?

İkinci sınıf Türkçe için hazırlanmıştır. Tek oyunculu ve süresiz oturumda on iki görev arasından üç sözcük seçilir. Akıllı tahtada sınıfça veya bilgisayar ve telefonda bireysel kullanılabilir.

Oyun TDK sözlüğünde veya internette arama yapar mı?

Hayır. Sınıf Mini Sözlüğü, bu oyun için yazılmış özgün ve sınırlı bir başvuru rafıdır. Açık internet araştırması değildir. Rafta bulunmayan sözcükler için öğretmenle başka kaynaklara bakılabilir.

İlk tahminim yanlış olursa puan kaybeder miyim?

Hayır. İlk tahminin sözlüğe bakmadan önceki düşüncendir ve korunur. Araştırma sonunda tahminine yakın bir anlam bulduğunu veya düşüncenin değiştiğini gerekçesiyle yazarsın.

Bir sözcüğün hangi anlamını kaynak göstermeliyim?

Kısa metindeki kullanıma uygun anlamı seçmelisin. Doğru sözcüğün farklı bir anlamını seçersen kayıt tamamlanmaz. Kaynak adı, yıl, madde kimliği ve anlam numarası seçtiğin anlamla birlikte defterine eklenir.

Örnek cümlem otomatik olarak doğru sayılır mı?

Hayır. Sistem uygun kaynak seçimini ve alanların dolmasını kontrol eder. Kendi anlam notunun, karşılaştırmanın ve örnek cümlenin niteliğini öğretmenin değerlendirir. Defterdeki öğretmen gözlemleri kayıt puanından ayrıdır.

Puanlar ve araştırma defteri nasıl saklanır?

Her tamamlanan araştırma kaydı bir kez puan kazandırır; en yüksek puan üçtür. İlk tahmin, sorgular, kaynak ve yazılar oturumdaki defterde görünür. Kalıcı kayıt yapılmaz; oyundan çıkmadan önce öğretmeninle incelemelisin.

Ders: Türkçe | Seviye: 2. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Türkçe Oyunları (63 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Türkçe Oyunları