Cetvel Okuma Oyunu - Santimetre, Metre ve Hizalanmamış Cetvel

Cetvel Dedektifi, ikinci sınıf öğrencilerinin cetveli gerçekten okumayı öğrendiği bir matematik oyunudur. Ekranda alt alta dört cetvel belirir; her birinin üstünde ölçülen bir nesne durur ve istenen uzunluktaki nesneye dokunulur. Üç konu vardır: sıfırdan başlayan ölçüm, hizalanmamış cetvel ve birim seçimi.

Öğrenme Hedefleri

MEB Matematik ikinci sınıf kazanımını hedefler: standart uzunluk ölçme birimlerini tanıma ve cetvel kullanarak nesnelerin uzunluğunu ölçme. Sitedeki Karışla Ölçme oyunu birinci sınıfta standart olmayan birimleri çalıştırır: karış, adım, ayak. Ölçü Birimleri oyunu ise üçüncü sınıftan itibaren metre, santimetre ve kilometre arasında çevirme yapar. İkisinin arasında bir basamak vardır ve depoda boştur: cetveli eline alıp okumak. Birinci oyun cetveli hiç göstermez, ikincisi ise cetvelin çoktan bilindiğini varsayar.

Nasıl Oynanır?

Konu ve zorluk seçilir: Kolay altı, Orta dokuz, Zor on iki soru getirir. Ekranda alt alta dört cetvel çizilir; hepsi aynı yerde başlar, aynı ölçeği taşır ve üzerlerinde sıfırdan ona kadar sayılar bulunur. Her cetvelin üstünde ölçülen bir nesne çubuk olarak durur. Sıfırdan Başlayan Ölçüm konusunda bütün nesneler sıfır çizgisinden başlar. Hizalanmamış Cetvel konusunda hiçbiri sıfırdan başlamaz ve uzunluk çıkarma yapılarak bulunur. Metre mi Santimetre mi konusunda cetvel yoktur; dört nesne gösterilir ve hangisinin metre ya da santimetre ile ölçülmesinin uygun olduğu sorulur.

Bu Oyun Neden Faydalı?

Cetvel okumak sınıfta kolay bir iş sanılır, çünkü çocukların çoğu doğru cevabı verir. Ama doğru cevabı veren çocukların bir bölümü aslında ölçmez; nesnenin bittiği sayıyı okur. Nesne sıfır çizgisinden başladığı sürece bu kısayol her seferinde doğru sonucu verir ve tam bu yüzden hiç fark edilmez. Ders kitaplarındaki çizimlerin neredeyse tamamı sıfırdan başlar, dolayısıyla yanılgı yıllarca gizli kalabilir. Oyunun ikinci konusu bu gizliliği ortadan kaldırmak için vardır: orada hiçbir nesne sıfırdan başlamaz. Bitiş sayısını okuyan çocuk her soruda yanılır ve yanılgı görünür olur. Bir adım daha atılmıştır: her sahnede, bitiş sayısı doğru cevaba eşit olan bir çeldirici nesne bulunur. Yedi santimetre sorulduğunda ekranda yedide biten ama dörtten başlayan bir nesne vardır ve o yalnız üç santimetredir. Böylece yanlış okuyan çocuk eleyerek doğruyu bulamaz; doğrudan çeldiriciye gider. Bu, oyunun öğretmene verdiği asıl bilgidir. İkinci bir tasarım kararı cetvelin kendisiyle ilgilidir. Dört satırın cetveli aynı yerde başlar, aynı yerde biter ve aynı ölçeği taşır. Ölçek satırdan satıra değişseydi karşılaştırma anlamını yitirirdi; aynı gerekçe sayı doğrusu oyununda da geçerlidir. Üçüncü konu ise bambaşka bir soru sorar ve bilerek cetvelsizdir: bir kapıyı santimetreyle de ölçebilirsiniz, ama uygun olan metredir. Birim seçmek ölçmekle aynı iş değildir; nesnenin büyüklüğünü tahmin etmeyi ve hangi birimin işi kolaylaştıracağına karar vermeyi gerektirir. Öğretmen için asıl kazanç şudur: oyun sınıfa somut bir alıştırma önerir. Gerçek bir cetvel verip bir kalemi bilerek bir çizgisinden başlatarak ölçtürmek, ekrandaki bütün soruların elle yapılmış hâlidir ve bir kez yapıldığında unutulmaz.

Müfredat Uyumu

Standart uzunluk ölçme birimleri: santimetre ve metre. Cetvelin yapısı: sıfır çizgisi, santimetre bölüntüleri, sayıların okunması. Sıfırdan başlayan ölçüm. Sıfırdan başlamayan ölçüm: uzunluğun bitiş ile başlangıç arasındaki fark olması. Uzunlukları karşılaştırma: en uzun ve en kısa nesneyi belirleme. Birim seçimi: küçük nesneler için santimetre, büyük nesneler ve mekânlar için metre. Bir metrenin yüz santimetre olması. İlkokul ikinci ve üçüncü sınıf matematik uzunluk ölçme konusuyla uyumludur.

Öğretmenler İçin İpuçları

Bu oyun gerçek bir cetvelle birlikte çalışır. Her öğrenciye cetvel ve bir kalem verin, önce sıfırdan hizalayıp ölçtürün. Sonra tek bir şey değiştirin: kalemi bilerek bir çizgisinden başlatın ve aynı soruyu sorun. Sınıfın bir bölümü kalemin bittiği sayıyı söyleyecektir; asıl ders o andadır. Yanlış cevabı düzeltmeden önce kalemi kaydırıp sıfıra getirtin ve iki ölçümü karşılaştırtın. Uzunluğun iki sayının farkı olduğu bu karşılaştırmayla oturur. Kırık cetvel oyunu da yapabilirsiniz: bir cetvelin ilk üç santimetresini kâğıtla kapatıp öyle ölçtürün. Birim seçimi konusunu sınıfta dolaştırarak çalıştırın: öğrencilere sıra, kapı, silgi ve tahta göstererek hangisini metreyle hangisini santimetreyle ölçeceklerini söyletin, sonra gerçekten ölçtürün. Bir metrelik şerit metre sınıfta bulunuyorsa kapıyı ölçmek çok etkilidir. Tur sırasında hizalanmamış cetvel konusunda cevabı açmadan önce çıkarma işlemini sesli yaptırın. Turdan sonra her öğrenciden sırasındaki üç nesneyi ölçüp defterine yazmasını isteyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Cetvelle ölçerken nesne nereden başlamalıdır?

Cetvelin sıfır çizgisinden. Nesne sıfırdan başlıyorsa bittiği sayı doğrudan uzunluğu verir. Başka bir yerden başlıyorsa uzunluk, bitiş sayısı ile başlangıç sayısının farkıdır.

Nesne sıfırdan başlamıyorsa uzunluk nasıl bulunur?

Çıkarma yapılır. Nesne ikiden başlayıp dokuzda bitiyorsa uzunluğu dokuz eksi iki, yani yedi santimetredir. Yalnız bitiş sayısını okumak en sık yapılan hatadır ve nesne sıfırdan başlamadığında her zaman yanlış sonuç verir.

Bir metre kaç santimetredir?

Bir metre yüz santimetredir. Bu yüzden küçük nesnelerin uzunluğu santimetreyle, oda, kapı, bahçe gibi büyük uzunluklar ise metreyle söylenir.

Hangi nesneler metreyle ölçülür?

Bir insan boyundan uzun olanlar: kapı, yatak, ağaç, otobüs, okul bahçesi. Bunları santimetreyle ölçmek de mümkündür ama sayılar çok büyür ve işi zorlaştırır.

Hangi nesneler santimetreyle ölçülür?

Elle tutulabilen küçük nesneler: kalem, silgi, ataş, anahtar, madeni para, düğme. Bunların uzunluğu birkaç santimetredir ve metreyle söylemek anlamsız olur.

Bu konu sınıfta nasıl çalışılır?

Gerçek bir cetvelle. Bir kalemi önce sıfırdan hizalayarak, sonra bilerek bir çizgisinden başlatarak ölçtürün. İki ölçümü karşılaştırmak, uzunluğun iki sayının farkı olduğunu elle gösterir. Cetvelin ilk santimetrelerini kâğıtla kapatmak da iyi bir alıştırmadır.

Ders: Matematik | Seviye: 2. - 3. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Matematik Oyunları (51 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Matematik Oyunları