Her sınıf için üç özgün metin ve metin başına dört soru: kısa hikâyeler, duyuru, mektup ve bilgi metinleri. Önce okuyup soruları cevaplayın; ardından her metnin altındaki cevap anahtarını açın. Metinleri sınıfta, akıllı tahtada veya evde ücretsiz kullanabilirsiniz.
Sınıf etiketleri başlangıç önerisidir. Öğrencinin okuma deneyimine göre daha kısa veya daha uzun bir metin seçebilirsiniz. 1. sınıf örnekleri tüm harfleri tanıyan öğrenciler içindir; ilk ses gruplarına özel hazırlanmış değildir.
Harfleri öğrenmiş öğrenciler için kısa cümlelerle başlayın. Gerektiğinde metni birlikte okuyun; çocuk cevabın geçtiği cümleyi göstersin. Bu bölümde kişi, yer, nesne ve olay sırası çalışılır.
Hikâye
Ece masaya oturdu. Bir ev çizdi. Evin kapısını mavi kalemle boyadı. Sonra kalemini kutuya koydu. Resmini annesine gösterdi. Annesi resmi çok beğendi. Ece gülümsedi.
Hikâye
Can ve Ela parka gitti. Can sarı topunu getirdi. Ela topu attı. Top ağacın yanına düştü. Can topu aldı. İki arkadaş oyuna devam etti. Akşam eve döndüler.
Kısa bilgi metni
Sınıfımızda bir bitki var. Bitki pencerenin yanında duruyor. Yaprakları yeşil. Bugün toprağı kurudu. Öğretmenimiz biraz su verdi. Biz de yapraklarına baktık. Yeni bir yaprak gördük.
Metindeki ayrıntıları bulma ve iki olay arasında neden-sonuç ilişkisi kurma alıştırmaları yapın. Önce öğrenci kendi cevabını söylesin, ardından cevabını destekleyen cümleyi okusun.
Hikâye
Duru, okuduğu kitabın sayfasını bulmak için köşesini kıvırıyordu. Ablası ona kartondan bir ayraç yapmayı önerdi. Duru yeşil kartonu uzun bir dikdörtgen biçiminde kesti. Üzerine küçük çiçekler çizdi. Ablası ayracın tepesine bir delik açıp sarı bir ip geçirdi. Duru ayracı kitabının arasına koydu. Ertesi gün kaldığı sayfayı hemen buldu. Artık sayfaların köşelerini kıvırmasına gerek kalmamıştı.
Hikâye
İkinci sınıf öğrencileri cuma günü bahçede oyun oynayacaktı. Sabah yağmur başladı. Bahçedeki taşlar ıslandığı için öğretmen etkinliği sınıfa taşıdı. Öğrenciler sıraları kenara çekti ve ortada boş bir alan bıraktı. Eylül resimli kartları hazırladı, Mert oyun kurallarını okudu. Herkes sırayla bir kart seçip resimdeki hayvanı anlattı. Arkadaşları hayvanın adını bulmaya çalıştı. Yağmur dursa da öğrenciler başladıkları oyunu sınıfta tamamladı.
Duyuru
Okulumuzun spor salonunda salı günü bir suluk bulundu. Suluk mavi renkte ve kapağı beyaz. Üzerinde yıldız biçiminde bir çıkartma var. Suluğunu kaybeden öğrenci, çarşamba günü ilk teneffüste nöbetçi öğretmene başvurabilir. Öğretmenimiz salondaki masanın yanında bekleyecek. Suluğu almadan önce öğrenci, suluğun üzerindeki çıkartmayı tarif etmelidir. Böylece eşyanın doğru kişiye verilmesi sağlanacak. Duyuruyu sınıfınızdaki arkadaşlarınızla da paylaşabilirsiniz.
Ayrıntı sorularının yanında olay sırası, karakter duygusu ve bağlamdan sözcük anlamı üzerine konuşun. Çıkarım sorularında “Metindeki hangi bilgi seni bu cevaba götürdü?” sorusunu kullanın.
Hikâye
Okulun bahar şenliğinde bir tamir masası kuruldu. Masaya kırık oyuncaklar ve kopmuş çanta askıları getiriliyordu. Arda, tekerleği çıkmış oyuncak kamyonunu getirdi. Kamyonu çöpe atmayı düşünüyordu; çünkü artık hareket etmiyordu. Masadaki gönüllü, tekerleğin sağlam olduğunu ama onu tutan parçanın gevşediğini fark etti.
Arda önce gerekli parçaları küçük bir kutuya topladı. Gönüllü parçayı sıkıştırınca tekerlek yerine oturdu. Arda kamyonunu masada yürüttü ve sevinçle gülümsedi. Eve dönerken annesine, “Kamyonun tamamını değiştirmem gerekmiyormuş!” dedi. Ertesi gün oyuncağını arkadaşlarına gösterip tamir masasının nerede olduğunu anlattı.
Gözlem metni
Üçüncü sınıf öğrencileri bahçedeki bir direğin gölgesini incelemeye karar verdi. Öğretmenleri, her ölçümü aynı direkten yapmalarını istedi. Öğrenciler sabah, öğleye yakın ve öğleden sonra gölgenin ucunu tebeşirle işaretledi. Her işaretin yanına saati yazdılar. Bu gözlem gününde öğleye yakın çizdikleri gölge, sabah çizdiklerinden daha kısaydı.
Aslı, yalnızca gölgenin boyunun değil, yönünün de değiştiğini fark etti. Defterine işaretleri gösteren küçük bir çizim yaptı. Grup, ertesi gün aynı saatlerde yeniden gözlem yapmayı planladı. Yağmur yağarsa ölçümü başka güne bırakacaklardı. Defterlerine tahminlerini değil, gördükleri durumu yazmaya özen gösterdiler.
Mektup
Sevgili Kütüphane Görevlisi, geçen hafta sınıfımızla kütüphanenizi ziyaret ettik. Rafların üzerindeki konu etiketleri sayesinde aradığımız kitapları kolayca bulduk. Ben hayvanlarla ilgili bir kitap seçtim. Arkadaşım Selin ise masal kitaplarının olduğu bölümü gezdi.
Ziyaret sırasında en çok okuma köşesini sevdim. Orası sakindi ve pencerenin yanındaki koltuklar rahattı. Ancak kısa boylu öğrenciler üst raflardaki kitaplara ulaşamadı. Çocuk kitaplarının bir kısmı daha alçak raflara konursa hepimiz kendi kitabımızı seçebiliriz. Bir sonraki ziyaretimizde yanımızda yaptığımız ayraçları da getirmek istiyoruz. Bize kitapları nasıl ödünç alacağımızı anlattığınız için teşekkür ederiz. Deniz, 3. sınıf öğrencisi.
Bu bölümde bilgiler arasında bağlantı kurma, gerekçeli çıkarım yapma ve metnin ana düşüncesini ifade etme çalışmaları bulunur. Açık uçlu cevapları, örnek anahtardaki sözcüklerle birebir aynı olmasına göre değil, metinle tutarlılığına göre değerlendirin.
Hikâye
Dördüncü sınıf, okul bahçesinde yapılacak kitap değişim günü için iki afiş hazırladı. İlk afişte renkli çizimler ve büyük bir “Kitaplar Buluşuyor!” başlığı vardı. İkinci afiş daha sadeydi; etkinliğin günü, saati, yeri ve getirilecek kitapların özellikleri açıkça yazılmıştı. Öğrenciler hangisini panoya asacaklarına karar veremedi.
Öğretmenleri, iki afişi de başka bir sınıfa göstermelerini önerdi. Afişleri inceleyen çocuklar ilkini çok beğendi, fakat etkinliğe ne zaman geleceklerini sordu. İkinci afişten gerekli bilgileri buldular. Bunun üzerine grup yeni bir afiş yaptı: İlk afişin çizimlerini korudu, ikinci afişteki bilgileri de okunaklı bir kutuya yerleştirdi. Son afişte kitapların temiz ve okunabilir olması gerektiği de yazıyordu. Öğrenciler afişi panoya asmadan önce arkadaşlarından hem başlığı hem de bilgi kutusunu uzaktan okumalarını istedi.
Bilgilendirici metin
Bir okulda çevre kulübü, teneffüslerde açık bırakılan muslukları gözlemledi. İlk hafta görevliler her teneffüs sonunda lavaboları kontrol edip gördükleri açık musluk sayısını bir çizelgeye yazdı. Hafta boyunca toplam on iki açık musluk kaydettiler. Kulüp daha sonra lavaboların yanına hatırlatma kartları astı ve sınıflarda kısa bir bilgilendirme yaptı.
İkinci hafta aynı teneffüslerde ve aynı lavabolarda gözlem yapıldı. Bu kez toplam beş açık musluk kaydedildi. Öğrenciler sonucun sevindirici olduğunu söyledi. Yine de bu iki sayıdan kaç litre su tasarrufu yapıldığını hesaplamadılar; çünkü muslukların ne kadar süre açık kaldığını ve suyun akış miktarını ölçmemişlerdi. Kulüp sonraki haftalarda da çizelge tutmaya karar verdi. Böylece değişimin devam edip etmediğini görebileceklerdi. Raporlarında hem gözlem sonucunu hem de henüz cevaplayamadıkları soruyu belirttiler.
Hikâye
Oya ve babası hafta sonu bisiklet gezisi için iki rota inceledi. Dere yolu dört kilometreydi; ancak bir bölümünde bisiklet yolu yoktu ve araçlarla aynı yol kullanılacaktı. Park yolu altı kilometreydi. Bu rotanın tamamında ayrı bir bisiklet yolu vardı. Ayrıca parkın girişinde su içip dinlenebilecekleri bir alan bulunuyordu.
Oya önce kısa yolu seçmek istedi. Babası yalnızca mesafeye bakmadan yolların özelliklerini de karşılaştırmalarını önerdi. Oya haritayı yeniden inceledi ve park yolunun kendileri için daha uygun olduğuna karar verdi. Yola çıkmadan önce kasklarını taktılar, frenleri kontrol ettiler ve su şişelerini çantaya koydular. Gezi sırasında dinlenme alanında mola verdiler. Oya dönüşte, “Daha uzun bir yol seçtik ama rahatça ilerledik,” dedi. Bir sonraki geziyi planlarken haritada sadece kilometreleri değil, bisiklet yollarını ve mola yerlerini de arayacağını söyledi.
Metindeki kanıtları değerlendirme, karşılaştırma ve ana düşünceyi destekleyen ayrıntıları seçme üzerinde durun. Sorunun cevabı metinden çıkarılamıyorsa bunu söylemek de değerli bir okuma davranışıdır.
Hikâye
Beşinci sınıf öğrencileri, okula yeni gelen aileler için bir mahalle haritası hazırlıyordu. İlk çizimde okul, kütüphane, sağlık merkezi ve park yer alıyordu. Kerem, haritanın tamamlandığını düşündü. Elif ise haritayı daha önce bu mahallede bulunmamış birine göstermeyi önerdi. Grubun konuğu, kütüphaneye giden yolun hangi sokaktan başladığını anlayamadı. Haritada sokak adları ve yön işareti yoktu.
Öğrenciler çizimlerini gözden geçirdi. Sokak adlarını eklediler, kuzeyi gösteren bir ok çizdiler ve kullanılan simgeleri açıklayan bir lejant hazırladılar. Ancak bir sorun daha vardı: Haritada yolun uzunluğu ile çizimdeki uzunluk arasında belirli bir oran kurulmamıştı. Bu yüzden haritaya “Mesafe ölçmek için kullanılamaz” notunu yazdılar.
Son denemede konuk, okulu başlangıç noktası seçip kütüphaneye giden yolu tarif edebildi. Kerem, bir çizimin kendilerine anlaşılır gelmesinin herkes için yeterli olmadığını fark etti. Grup haritayı çoğaltmadan önce başka kişilerden de geri bildirim almaya karar verdi.
Bilgilendirici metin
Bir sınıf, okul bahçesindeki iki çiçekli alanı ziyaret eden böcekleri gözlemledi. A alanında üç tür, B alanında ise tek tür çiçek vardı. Öğrenciler pazartesi günü her iki alanı onar dakika izledi. A alanında on sekiz, B alanında yedi böcek ziyareti kaydettiler. Aynı böceğin tekrar gelmesi de yeni bir ziyaret olarak sayıldı; bu nedenle sayılar farklı böceklerin toplamını göstermiyordu.
Bazı öğrenciler, “Çiçek türü fazla olunca her zaman daha çok böcek gelir,” sonucunu çıkardı. Öğretmenleri, gözlem sırasında A alanının güneşli, B alanının gölgeli olduğunu hatırlattı. Alanların büyüklüğü de aynı değildi. Bu bilgiler üzerine öğrenciler ilk sonuçlarını yeniden değerlendirdi.
Raporlarına, o gün A alanında daha fazla ziyaret kaydedildiğini yazdılar. Çiçek çeşitliliğinin etkisini tek başına belirlemek için benzer büyüklükte ve benzer ışık koşullarındaki alanlarda, farklı günlerde gözlem yapılmasını önerdiler. Böylece elde ettikleri bulguyu korudular, fakat verinin desteklemediği kesin bir genelleme yapmaktan kaçındılar.
Hikâye
Okulun kitap kulübü, ay sonunda yapacağı etkinliği seçmek için toplandı. Bir grup yazar söyleşisi, diğer grup kitap takas günü önerdi. İlk oylamada söyleşi daha çok oy aldı. Ancak kulübün bütçesi, yolculuk yapması gereken bir yazarı ağırlamaya yetmiyordu. Bazı öğrenciler bu bilgiyi öğrenince oylamanın bütün koşullar konuşulmadan yapıldığını söyledi.
Kulüp üyeleri seçenekleri yeniden ele aldı. Okula yakın yaşayan bir yazarla çevrim içi ya da yüz yüze söyleşi yapma olasılığını araştırdılar. Henüz yazardan yanıt gelmediği için bu seçeneğin kesinleşmediğini not ettiler. Kitap takas günü içinse gerekli masaların okuldan sağlanabildiğini ve etkinliğin ek bir harcama gerektirmediğini öğrendiler.
İkinci toplantıda öğrenciler önce bilgileri paylaştı, sonra oylama yaptı. Bu ay kitap takas günü düzenlemeye, yazar söyleşisini ise yanıt geldikten sonra yeniden değerlendirmeye karar verdiler. İlk öneriyi getiren öğrenciler de karara katıldı. Toplantı sonunda herkesin fikrinin dinlenmesi ve uygulanabilirliğin birlikte tartışılması gerektiğini vurguladılar.
Bu rehber açık uçlu çalışma içindir. Okuma Anlama Oyunu ise 2–5. sınıf metinlerinde ayrıntı, neden-sonuç ve çıkarım sorularını çoktan seçmeli olarak sunar. Oyun bankası bu sayfadaki metinlerden farklıdır.
Metnin ne hakkında olduğunu söylemek için Metnin Konusu Oyunu, yazarın iletmek istediği düşünceyi bulmak için Ana Düşünce Oyunu kullanılabilir. Konu genellikle birkaç sözcükle, ana düşünce ise bir yargı bildiren cümleyle ifade edilir.
Olayların yerini, zamanını ve kişilerini incelemek için Hikâye Unsurları Oyunu ile devam edin. Sesli okumayı ayrıca çalışmak isterseniz Akıcı Okuma Ölçer aracını kullanabilirsiniz; hız ölçümü tek başına anlama düzeyini göstermez.
Metne dayalı sorularda ayrıntıları bulun, nedenleri açıklayın ve çıkarım yapın. Oyun içinde 2–5. sınıf metinlerinden birini seçin.
Okuma Anlama OynaHer metnin sorularının altında Cevap anahtarını aç alanı bulunur. Soruları cevapladıktan sonra açabilirsiniz. Açık uçlu sorularda metne dayalı eşdeğer cevaplar da kabul edilir.
Bu örnekler tüm harfleri tanıyan öğrenciler için kısa cümlelerle hazırlanmıştır. Öğrenci henüz bazı harfleri öğrenmediyse metni birlikte okuyabilir veya öğrendiği seslere uygun başka bir metin seçebilirsiniz.
1, 2, 3, 4 ve 5. sınıflar için üçer metin bulunur. Sınıf etiketleri editoryal öneridir; öğrencinin okuma deneyimine göre başka bir bölümden metin seçebilirsiniz.
Evet. Metinleri yazdır düğmesiyle tarayıcının yazdırma penceresini açabilirsiniz. Çıktıda metinler ve sorular bulunur; cevap anahtarları gizlenir. Tarayıcınız destekliyorsa PDF olarak kaydetmeyi de seçebilirsiniz.
Konu, metnin ne hakkında olduğunu söyler. Ana düşünce, metnin bu konuyla ilgili iletmek istediği temel yargıdır. Örneğin konu bir afiş hazırlama süreciyken ana düşünce, afişin gerekli bilgileri açıkça vermesi gerektiği olabilir.