Baskı Yüzeyleri Oyunu - Geometrik Cisimlerden Şekiller

Baskı Yüzeyleri, ikinci sınıf öğrencilerinin bir geometrik cismin yüzünü boyaya batırıp kâğıda bastığında hangi şeklin çıkacağını bulduğu bir matematik oyunudur. Üç konu vardır: geometrik cisimler, günlük nesneler ve düz iz bırakıp bırakmama. Ekrana bir yüz gelir, öğrenci dört şekil kutusundan birine dokunur.

Öğrenme Hedefleri

MEB Matematik ikinci sınıf geometri kazanımını hedefler: küp, prizma, silindir ve koni gibi geometrik cisimlerin yüzlerini kullanarak kare, dikdörtgen, üçgen ve daire oluşturma. Sitedeki Şekilleri Tanı oyunu iki boyutlu şeklin adını sorar, Köşe ve Kenar oyunu kenar ile köşe sayısını saydırır, Geometrik Cisimler oyunu ise üçüncü ve dördüncü sınıfta cismin yüz, ayrıt ve köşe sayısını çalıştırır. Hiçbiri üç boyutlu cisim ile iki boyutlu şekil arasındaki bağı kurmaz. Bu bağ, ileride prizma açınımı ve yüzey alanı konularının üstüne kurulacağı ilk basamaktır.

Nasıl Oynanır?

Konu ve zorluk seçilir: Kolay altı, Orta dokuz, Zor on iki soru getirir. Geometrik Cisimler konusunda küpün yüzü, koninin tabanı, üçgen prizmanın yan yüzü gibi yüzler gelir ve hangi şekli bırakacakları sorulur. Günlük Nesneler konusunda aynı soru evdeki nesnelerle sorulur: zar, konserve kutusu, ayakkabı kutusu, dondurma külahı. Düz İz Bırakır mı konusunda soru değişir ve iki kutuya iner: bu cisim düz bir şekil bırakır mı, yoksa bırakmaz mı? Her cevaptan sonra gelen kısa açıklama, o yüzün neden o şekli verdiğini söyler.

Bu Oyun Neden Faydalı?

Bu kazanımın en öğretici maddesi aslında hiçbir kutuya girmez: küre. Kürenin düz bir yüzü yoktur, bu yüzden boyaya batırılıp kâğıda konduğunda bir şekil değil yalnızca küçük bir leke bırakır. Çocuğa dört şekil kutusu gösterip küreyi sormak onu zorla yanlış bir cevaba iter; oyun bu yüzden küreyi kovalara sokmaz, onun için ayrı bir konu açar. Üçüncü konunun sorusu bambaşkadır: bu cisim düz bir şekil bırakır mı? Orada küre, bilye, balon ve yumurta bir yanda; küpün yüzü, silindirin tabanı ve piramidin yüzü öbür yanda durur. Aynı konuda bir incelik daha vardır ve çocuklar onu hiç fark etmez: silindirin tabanı düzdür ama yan yüzü kıvrımlıdır. Aynı cisim, hangi yüzüne baktığımıza göre iki farklı kutuya girer. İkinci mesele bir cismin birden çok yüzü olmasıdır. Kare piramidin tabanı karedir ama yan yüzleri üçgendir; üçgen prizmanın tabanı üçgendir ama yan yüzleri dikdörtgendir. Soru "bu cisim hangi şekli çizer?" diye sorulsaydı iki cevaplı olurdu ve hangi cevabı veren çocuk haklı sayılırdı bilinmezdi. Bankadaki her soru bu yüzden hangi yüzü sorduğunu açıkça söyler: tabanı mı, yan yüzü mü. Üçüncü mesele adların ezberlenmesidir. Çocuk küp ve silindir sözcüklerini öğrenir ama eline bir konserve kutusu verildiğinde onun silindir olduğunu göremez. Oyunun ikinci konusu bu yüzden ders kitabının adlarını değil, evdeki nesneleri kullanır: zar, şeker küpü, tuğla, kitap, çadır, gönye, madeni para, dondurma külahı. Aynı cisim iki konuda birden geçer ve bu bilinçlidir; bir kez adıyla, bir kez nesne olarak. Öğretmen için asıl kazanç şudur: bu oyun sınıfa bir deney önerir ve deney gerçekten yapılabilir. Bir patates, bir havuç ya da bir silgiyle yapılan tek bir baskı denemesi, ekrandaki her soruyu somut bir hatıraya bağlar.

Müfredat Uyumu

Geometrik cisimlerin yüzleri: küp (altı kare yüz), dikdörtgenler prizması (dikdörtgen yüzler), kare prizma (kare taban, dikdörtgen yan yüz), üçgen prizma (üçgen taban, dikdörtgen yan yüz), kare piramit (kare taban, üçgen yan yüz), üçgen piramit (dört üçgen yüz), silindir (daire taban, kıvrımlı yan yüz), koni (daire taban, kıvrımlı yan yüz), küre (düz yüz yok). Cisimden iki boyutlu şekil elde etme. Günlük hayattaki nesnelerin hangi geometrik cisme benzediği. Düz yüzey ile kıvrımlı yüzey ayrımı. İlkokul ikinci ve üçüncü sınıf matematik geometrik cisimler ve şekiller konusuyla uyumludur.

Öğretmenler İçin İpuçları

Bu oyun bir deneyle başlamalı. Sınıfa bir küp şeker, bir konserve kutusu, bir silgi ve bir top getirin; bir tabağa sulu boya koyup her birini bastırın. Topun leke bıraktığını, ötekilerin şekil bıraktığını çocuklar kendileri görsün. Sonra silindiri iki kez bastırın: bir kez tabanıyla, bir kez yan yatırarak. Aynı cismin iki farklı iz bırakması tek başına bütün dersi anlatır. Patatesten baskı kalıbı yapmak isterseniz kesiti düz tutun; eğri kesilmiş patates bulanık iz bırakır ve bu da öğretici bir sonuçtur. Kare piramit için bir kâğıt piramit katlatın ve tabanını ayrı, yan yüzünü ayrı bastırın; çocuklar bir cismin iki farklı şekil verebildiğini böyle kavrar. Tur sırasında soru metnini yüksek sesle okutun, çünkü hangi yüzün sorulduğu cevabı belirler. Düz İz Bırakır mı konusuna geldiğinizde küre sorusunda durup sınıfa "peki ne bırakır?" diye sordurun. Turdan sonra her öğrenciden evinden getirdiği bir nesnenin hangi şekli bırakacağını tahmin edip defterine çizmesini isteyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Küp boyaya batırılıp kâğıda basılsa hangi şekli bırakır?

Kare bırakır. Küpün altı yüzü de eş karedir, bu yüzden hangi yüzünü bastığımız fark etmez; her seferinde aynı kare çıkar.

Küre neden şekil bırakmaz?

Çünkü kürenin hiç düz yüzü yoktur; yüzeyi baştan sona kıvrımlıdır. Kâğıda değdiğinde yalnız küçük bir noktada temas eder ve geriye bir şekil değil, küçük bir leke kalır. Bilye, balon ve portakal da aynı gruptadır.

Silindir hangi şekli bırakır?

Tabanıyla basılırsa daire bırakır, çünkü alt ve üst tabanı birer dairedir. Yan yatırılırsa şekil bırakmaz, çünkü yan yüzü kıvrımlıdır ve silindir yuvarlanır. Aynı cisim, hangi yüzüne baktığımıza göre farklı davranır.

Bir cisim birden çok şekil bırakabilir mi?

Bırakabilir. Kare piramidin tabanı kare, yan yüzleri üçgendir; üçgen prizmanın tabanı üçgen, yan yüzleri dikdörtgendir. Bu yüzden soru sorulurken hangi yüzün kastedildiği mutlaka söylenmelidir.

Koninin kaç düz yüzü vardır?

Bir tanesi vardır: tabanı. Taban bir dairedir ve kâğıda daire bırakır. Koninin yan yüzü kıvrımlıdır, sivri ucu ise bir noktadır ve şekil bırakmaz.

Bu konu sınıfta nasıl denenebilir?

Bir tabağa sulu boya koyup küp şeker, konserve kutusu, silgi ve bir top bastırmak yeterlidir. Silindiri iki kez bastırmak, bir kez tabanıyla bir kez yan yatırarak, dersin tamamını tek deneyde gösterir.

Ders: Matematik | Seviye: 2. - 3. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Matematik Oyunları (51 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Matematik Oyunları