Çokgenler Oyunu - Üçgenden Sekizgene Kenar ve Köşe Sayma

Çokgenler Dünyası, üçüncü sınıf öğrencilerinin çokgenleri kenar ve köşe sayılarına göre sınıflandırdığı bir geometri oyunudur. Üç konu vardır: çizime bakıp çokgeni adlandırma, kenar ve köşe sayısı arasındaki ilişki, çokgen olan ile olmayan şekillerin ayrımı. Adlandırma konusundaki her soru ekrana gerçek bir çizim getirir.

Öğrenme Hedefleri

MEB Matematik üçüncü sınıf geometrik şekiller kazanımını hedefler: çokgenleri kenar ve köşe sayılarına göre sınıflandırma; üçgen, dörtgen, beşgen, altıgen ve sekizgeni adlandırma. Sitedeki Köşe ve Kenar oyunu beş şeklin kenar ve köşe sayısını saydırır ve beşgene kadar olan kısmı kapsar; bu oyunun açtığı üç şey ise başkadır. Altıgen, yedigen ve sekizgen ilk kez burada geçer, çokgen sözcüğünün tanımı ilk kez burada sorulur ve kenar sayısı ile köşe sayısının her çokgende eşit olduğu kuralı ilk kez burada kurulur. Dördüncü ve beşinci sınıftaki üçgen ve dörtgen sınıflandırması ile çevre hesabı bu temelin üstüne biner.

Nasıl Oynanır?

Konu ve zorluk seçilir: Kolay altı, Orta dokuz, Zor on iki soru getirir. Çokgeni Adlandır konusunda ekrana bir şekil çizilir ve adı sorulur; şıklar komşu ailelerden gelir, yani bir altıgenin karşısında beşgen ve yedigen durur. Kenar ve Köşe Sayısı konusunda çizim yoktur, kuralın kendisi çalışılır: altıgenin kaç köşesi vardır, yedi köşesi olan çokgenin adı nedir, döndürülen bir şeklin kenar sayısı değişir mi. Çokgen mi Değil mi konusunda dairenin, yarım dairenin, çemberin, küpün ve uçları birleşmemiş çizgilerin neden çokgen olmadığı sorulur. Her cevaptan sonra gelen kısa açıklama gerekçeyi de verir.

Bu Oyun Neden Faydalı?

Çocuk çokgeni çoğu zaman ders kitabındaki tek bir kalıptan tanır: düzgün, dik duran ve simetrik bir şekil. Kalıp bozulduğunda ad da bozulur. Eğik duran bir beşgen artık beşgen sayılmaz, kenarları eşit olmayan bir altıgen bozuk bir şekil sanılır, bir köşesi içeri çökmüş şekil ise çokgen listesinden büsbütün çıkarılır. Bu yüzden oyunun adlandırma bankasının yarısından fazlası düzgün olmayan, eğik duran ya da ters çevrilmiş çokgenlerden oluşur; içlerinden biri de bilerek içbükeydir. Amaç şekli zorlaştırmak değil, adın nereden geldiğini görünür kılmaktır: ad kenar sayısından gelir, duruştan ya da düzgünlükten değil. İkinci mesele çeldiricilerdedir. Bir altıgen sorusunun şıkları beşgen ve yedigen olarak yazılır, üçgen olarak değil. Uzak bir ad çeldirici değildir; kenar saymayan çocuk bile onu eler ve soru kimseyi ölçmemiş olur. Komşu adlar konduğunda soruyu ancak gerçekten sayan çocuk geçer. Üçüncü mesele tanımın kendisidir ve iki koşuldan oluşur: kenarlar düz olacak ve şekil kapalı olacak. Bankada iki koşul ayrı ayrı kırılır. Bir yanda kapalı ama eğri kenarlı şekiller vardır, daire ve yarım daire gibi; öbür yanda düz kenarlı ama açık kalan çizgi zincirleri vardır. Yalnız biri sorulsaydı çocuk tanımın yarısını öğrenirdi ve daireyi elerken açık bir şekli çokgen saymayı sürdürürdü. Bir not da çizimin nerede kullanıldığına dairdir. Çizim yalnız adlandırma konusunda vardır, çünkü bir altıgeni beşgenden ayıran tek şey kenar sayısıdır ve o sayı ancak şekle bakılarak sayılır. Öteki iki konuda çizim bilerek yoktur: oradaki sorular sayma değil kural ve tanım sorularıdır, ve bir çizimin ekran okuyucudaki karşılığı kaçınılmaz olarak cevabı söyleyeceği için soru kendini yok ederdi. Öğretmen için sonuç şudur: sınıf kenar saymayı bir işlem olarak değil, bir karar verme yolu olarak öğrenir.

Müfredat Uyumu

Çokgen tanımı: doğru parçalarından oluşan kapalı şekil, iki koşulun birlikte aranması. Çokgen adları: üçgen, dörtgen, beşgen, altıgen, yedigen, sekizgen. Kenar ve köşe ilişkisi: her çokgende kenar sayısının köşe sayısına eşit olması, en az üç kenar kuralı, kenar sayısı değişince adın değişmesi. Düzgün olmayan çokgenler, eğik duran çokgenler, içbükey çokgenler. Çokgen olmayan şekiller: daire, çember, yarım daire, yayı bulunan şekiller, uçları birleşmemiş çizgiler, üç boyutlu cisimler. Günlük hayattan örnekler: arı peteği, DUR levhası, trafik işaretleri. İlkokul üçüncü ve dördüncü sınıf matematik geometrik şekiller konusuyla uyumludur.

Öğretmenler İçin İpuçları

Turdan önce tahtaya iki beşgen çizin: biri düzgün ve dik dursun, öteki eğri büğrü ve yan yatsın. Sınıfa ikisinin de adını sorun; çoğu sınıf ikincisine ad veremez ve asıl ders orada başlar. Kenarları birlikte saydırın, adın sayıdan geldiğini sınıf kendisi söylesin. Sınıf içinden örnek toplatın: arı peteği altıgen, DUR levhası sekizgen, fayans ve parke desenleri dörtgen. Kenar ile köşe eşitliğini ispatlatmayın, saydırın; tahtadaki her şeklin kenarlarını bir renkle, köşelerini başka bir renkle işaretletin, eşitlik gözle görünsün. Çokgen olmayanlar için tahtaya üç şey çizin: bir daire, bir yarım daire ve uçları birleşmemiş üç doğru parçası. Her birinin hangi koşulu karşılamadığını tek tek söyletin. İçbükey şekli mutlaka gösterin, çünkü çocukların çoğu onu bozuk sayıp eler. Turdan sonra her öğrenciden kâğıda kendi seçtiği bir çokgeni çizip kenar ve köşe sayısını yanına yazmasını, sonra sıra arkadaşıyla değiştirip adlandırmasını isteyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Çokgen nedir?

Doğru parçalarından oluşan kapalı şekle çokgen denir. İki koşul birlikte aranır: bütün kenarlar düz olacak ve şekil kapalı olacak. Biri eksikse şekil çokgen sayılmaz.

Daire neden çokgen değildir?

Daire kapalı bir şekildir, yani ikinci koşulu karşılar. Ama sınırı eğridir; doğru parçalarından oluşmaz. Aynı sebeple çember ve yarım daire de çokgen değildir.

Altıgenin kaç kenarı ve kaç köşesi vardır?

Altı kenarı ve altı köşesi vardır. Bu eşitlik bütün çokgenlerde geçerlidir: her kenarın iki ucu bir köşede başka bir kenarla birleştiği için kenar sayısı köşe sayısına her zaman eşittir.

Kenarları eşit olmayan bir şekil çokgen sayılır mı?

Sayılır. Kenarların eşit uzunlukta olması çokgen olmanın koşulu değildir. Kenarlar düz ve şekil kapalıysa, uzunlukları birbirinden farklı olsa bile o bir çokgendir ve kenar sayısıyla adlandırılır.

Çokgen döndürülünce adı değişir mi?

Değişmez. Döndürmek şeklin yerini ve yönünü değiştirir, kenar sayısını değil. Ad kenar sayısından geldiği için ters çevrilmiş bir beşgen de beşgendir.

En az kaç kenarlı çokgen olabilir?

En az üç. İki doğru parçasıyla kapalı bir şekil çizilemez, bu yüzden çokgenlerin en küçüğü üçgendir.

Ders: Matematik | Seviye: 3. - 4. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Matematik Oyunları (51 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Matematik Oyunları