Futoshiki: Büyük Küçük Bulmacası Oyunu

Futoshiki, boş karelere sayılar yerleştirirken komşu hücreler arasındaki büyüklük ilişkilerini de koruduğunuz bir mantık bulmacasıdır. Her satır ve sütunda birden tahta boyutuna kadar sayılar yalnız bir kez bulunur. Kolay düzeyde üç, orta düzeyde dört, zor düzeyde beş sayıyla çalışılır. Kenarlardaki küçük işaretler hangi komşunun daha büyük olduğunu gösterir. Bazı sayılar başlangıç ipucu olarak sabittir. Her düzeyde on iki özgün düzen vardır; ipuçları ve eşitsizlikler birlikte yalnız bir geçerli tamamlamaya izin verir. Öğrenci çözümü görmeden bütün boşlukları doldurur.

Öğrenme Hedefleri

Bu etkinlikte sayıları tanımak kadar birden fazla koşulu aynı anda düşünmek önemlidir. Bir hücreye üç yerleştirmek satırdaki diğer üçleri dışlar, sütundaki seçenekleri azaltır ve yakındaki küçük işaretin anlamını değiştirir. Öğrenci önce mümkün olan sayıları belirler, sonra komşu bağıntılarıyla eleyerek karar verir. Üç hücrelik artan bir zincirin sınırlarını okumak, tek bir karşılaştırmadan daha fazla bilgi sağlar. Sabit sayılarla işaretleri birlikte kullanan açıklamalar sınıf tartışması için iyi örnekler oluşturur. Hızdan önce gerekçenin tutarlı olması beklenir.

Nasıl Oynanır?

Başlangıç ekranından süreyi ve zorluk düzeyini seçip oyunu başlatın. Açık bir kareye dokunun, sayı düğmelerinden birini kullanın. Seçilen hücrenin satır ve sütunu araç bölümünde yazılıdır. Sayıyı sil düğmesi yalnız seçili boşluğu temizler. Son sayıyı geri al önceki yerleştirmeye döner; tahtayı temizle başlangıç ipuçlarını koruyarak öğrenci girişlerini kaldırır. Tekrar eden veya eşitsizliği bozan hücreler çerçevelenir ve durum mesajı açıklama verir. Bütün kurallar sağlandığında bulmaca bir puan kazandırır. Yeni bulmaca aynı boyuttaki sıradaki özgün düzene geçer.

Yazdırılabilir Çalışma Yaprağı

Futoshiki: Büyük Küçük Bulmacası çalışma yaprağını indir (PDF)

Tüm PDF ödevleri ve çalışma yaprakları

Bu Oyun Neden Faydalı?

Futoshiki, Çocuk Sudokusu ve Kendoku ile aynı hedefi ölçmez. Sudoku kutu içindeki tekrarları da kontrol eder; bu oyunda ayrı kutu bölgeleri bulunmaz. Kendoku işlem kafeslerinde toplam veya çarpım arar; burada işlem yapma yerine sayı sıralaması ve komşu karşılaştırması belirleyicidir. Yalnız bir satırı doğru doldurmak yeterli olmaz, çünkü sütunlar ve işaretler de sonuçla uyuşmalıdır. Öğretmen hangi koşulun bir sayıyı elediğini sorarak düşünme yolunu görünür kılabilir. Küçük sayılarla başlayan düzenler, kuralları öğrenmeden büyük bir tabloya geçme zorunluluğu yaratmaz.

Müfredat Uyumu

Oyun ikinci sınıftan beşinci sınıfa kadar editoryal bir matematik ve mantık çalışması olarak önerilir. Sayı karşılaştırma, sıralama ve gerekçeli çıkarım becerileriyle ilişkilidir; belirli bir resmî kazanımın tamamının karşılandığı iddiasıyla sunulmaz. Sınıf önerisi öğrencinin küçük sayılarla rahat çalışmasına ve iki koşulu birlikte izleyebilmesine dayanır. İlk uygulamada üçlü tahtalar kullanılabilir; dört ve beş sayılık tablolar daha fazla aday takibi gerektirir. Öğrenciler aynı problemi farklı adımlarla çözebilir. Doğru sonucun yanında her yerleştirmenin gerekçesi de değerlendirme konuşmasına alınabilir.

Öğretmenler İçin İpuçları

İşaretin sivri ucu küçük sayıya, açık ağzı büyük sayıya bakar. Üç sayılık tahtada art arda iki küçükten büyüğe ilişki varsa zincirin uçlarını düşünün. Bir satırda eksik olan tek sayıyı bulduğunuzda aynı sütuna yeniden bakın. Çerçeveli bir hücreyi değiştirmeden önce hatanın tekrar mı, karşılaştırma mı olduğunu açıklayın. Klavyede Tab ile kare ve araç düğmelerine geçip Enter veya boşlukla seçim yapabilirsiniz. Yazdırılabilir çalışma yaprağı aynı kuralları kâğıtta uygulamanızı sağlar; cevap anahtarı ayrı sayfalardadır. Ekran küçükken araç bölümüne doğru kaydırmak mümkündür.

Sıkça Sorulan Sorular

Futoshiki işaretleri nasıl okunur?

Açık ağız büyük sayıya bakar. Yatay küçük işareti soldaki sayının küçük olduğunu, dikey aşağı açılan işaret üstteki sayının küçük olduğunu anlatır.

Sudoku kutuları burada da var mı?

Hayır. Satır, sütun ve yazılı eşitsizlikler geçerlidir. Başka küçük kutulara ait tekrar yasağı eklenmez.

Yanlış sayı koyunca tur biter mi?

Hayır. Hata çerçevelenir; seçili hücreyi silebilir, önceki girişe dönebilir veya başlangıç ipuçlarıyla yeniden çalışabilirsiniz.

Kaç farklı bulmaca bulunur?

Üç zorlukta on ikişer, toplam otuz altı özgün bulmaca vardır. Her birinin tek geçerli çözümü bağımsız olarak denetlenir.

Puan nasıl kazanılır?

Bütün boşlukları doldurup satır, sütun ve eşitsizlik koşullarını birlikte sağlamak bir puan verir. Tamamlanan tahtaya yeniden dokunmak puanı tekrarlamaz.

Ders: Matematik | Seviye: 2. - 5. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Matematik Oyunları (83 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Matematik Oyunları