Kimlik Kartı Oyunu - Kimlik Bilgilerimizi Okuyalım

Kimlik Kartı Dedektifi, dördüncü sınıf öğrencilerinin hayali bir örnek kimlik kartını inceleyip üzerindeki bilgileri tanıdığı bir sosyal bilgiler oyunudur. Kartta alanların adları yazmaz, yalnızca değerler durur: iki tarih, iki numara, bir ad ve bir soyadı. Öğrenci soruyu okur, değerin biçimine bakar ve doğru kutuya dokunur. Cevaptan sonra kısa bir açıklama o bilginin ne işe yaradığını anlatır.

Öğrenme Hedefleri

MEB Sosyal Bilgiler dördüncü sınıf “Birey ve Toplum” ünitesindeki SB.4.1.1 kazanımını hedefler: resmî kimlik belgesini inceleyerek kişisel kimliğine ilişkin çıkarımlarda bulunma. Öğrenci T.C. kimlik numarasını seri numarasından, doğum tarihini son geçerlilik tarihinden ayırır; kartın ön ve arka yüzündeki anne adı, baba adı ve veren makam gibi bilgileri tanır. Birkaç kartı karşılaştırarak kimin daha büyük olduğunu, hangi kartın süresinin dolduğunu hesaplar. Kart yenilendiğinde hangi bilgilerin aynı kaldığını, hangilerinin değiştiğini öğrenir ve kimlik kartını pasaport, sürücü belgesi ve öğrenci kartından işlevine göre ayırt eder. Sitedeki Vatandaşlık ve Demokrasi oyunu kimliğin hangi kurumdan alındığını sorar; bu oyun belgenin kendisini okumaya odaklanır.

Nasıl Oynanır?

Önce konu ve zorluk seçilir: Kolay altı, Orta dokuz, Zor on iki soru getirir. Kartı Oku konusunda tek bir örnek kart görünür; bazı kutular açık, bazıları gri renkle kapatılmıştır. “Kartın sahibi hangi gün doğmuş?”, “Bu kart hangi tarihe kadar kullanılabilir?” gibi sorular gelir. Kartları Karşılaştır konusunda dört çocuğun kartı alt alta dizilir ve en büyük, en küçük ya da süresi dolmuş kart aranır. Değişir mi? konusunda kart yenilendiğinde ya da biri evlendiğinde değişen bilgi bulunur. Hangi Belge? konusunda dört belge arasından sorulan işi gören seçilir. Yanlış dokunulan kutu kırmızıya döner ve yeniden denenebilir; doğru cevapta bütün kutuların etiketleri açılır.

Yazdırılabilir Çalışma Yaprağı

Kimlik Kartı Dedektifi çalışma yaprağını indir (PDF)

Tüm PDF ödevleri ve çalışma yaprakları

Bu Oyun Neden Faydalı?

Dokuz on yaşındaki bir çocuk kimlik kartını çoğu zaman ilk kez bu ünitede eline alır ve kartın üstündeki sayılar ona birbirinin aynısı gibi görünür. Sınıflarda en sık rastlanan karışıklık iki tarihtir: doğum tarihi ile son geçerlilik tarihi yan yana durur ve ikisi de gün, ay, yıl biçiminde yazılır. Oyun bu yüzden bir tarih sorulduğunda ötekini de mutlaka açık bırakır; bazı kartlarda iki tarihin günü ve ayı bile aynıdır, ayıran tek şey yıldır. Öğrenci “geçmişte kalan tarih doğum günüdür, ileri tarih kartın süresidir” diye düşünmeyi öğrenir. İkinci karışıklık iki numaradır. T.C. kimlik numarası on bir rakamdan oluşur, kişiye doğumla birlikte nüfus kaydında verilir ve ömür boyu değişmez. Seri numarası ise harf ile rakamın karışımıdır ve kişinin değil kartın kendisinin numarasıdır; kart kaybolup yenisi çıkarıldığında değişir. Oyunda bu iki numara hep birlikte görünür, üstelik “T.C.” yazan uyruk kutusu da ayrı bir çeldirici olarak bekler. Kutuların yeri karttan karta değişir; böylece çocuk “soldaki tarih doğumdur” gibi bir kısayol ezberleyemez, değerin kendisine bakmak zorunda kalır. Karşılaştırma turunda bilgi bir adım öteye taşınır: “Hangi çocuk 2027 yılında 11 yaşına girecek?” sorusunu çözmek için çıkarma işlemi yapılır. En büyük çocuğu soran soruda en erken biten kart başka birine aittir, tarihleri karıştıran öğrenci bunu hemen fark eder. Kız ya da erkek sorularında kartlardaki adların hepsi Deniz, Umut, Evren gibi iki cinsiyete de konabilen adlardır; cevap addan değil karttaki cinsiyet bilgisinden gelir. Değişir mi? konusu kalıcı bilgi ile belgeye bağlı bilgi arasındaki farkı öğretir: yeni kartta seri numarası ve son geçerlilik tarihi yenilenir, ad, doğum tarihi ve kimlik numarası olduğu gibi kalır. Kart tamamen hayalidir: arma, ay yıldız ya da resmî tasarım taklidi yoktur, başlığında açıkça “ÖRNEK KART — GERÇEK DEĞİLDİR” yazar ve üzerindeki numaralar gerçek bir kimlik numarası olamayacak biçimde sıfırla başlar. Böylece çocuklar kendi ailelerinin kartlarını sınıfa getirmek zorunda kalmaz, kişisel bilgiler korunur.

Müfredat Uyumu

Kimlik kartının ön yüzündeki bilgiler: T.C. kimlik numarası, soyadı, adı, doğum tarihi, cinsiyet, seri numarası, uyruk, son geçerlilik tarihi, fotoğraf ve imza. Arka yüzdeki bilgiler: anne adı, baba adı, veren makam ve kart okuyucu makineler için yazılmış işaretli satırlar. Yeni kimlik kartında doğum yeri yazılı değildir. Kalıcı bilgiler ile yeni kartla değişen bilgiler; evlilikle soyadının değişebilmesi. Tarih okuma ve yaş hesaplama, kart geçerliliğinin kontrolü. Kimlik belgelerinin çeşitleri ve işlevleri: kimlik kartı, pasaport, sürücü belgesi, öğrenci kartı. T.C. kimlik numarasının internette ya da tanımadığımız kişilerle paylaşılmaması. Dördüncü sınıf “Birey ve Toplum” ünitesi, “Herkesin Bir Kimliği Var” konusu ile uyumludur; Çocuk Hakları ve Vatandaşlık ve Demokrasi oyunlarıyla birlikte kullanılabilir.

Öğretmenler İçin İpuçları

Derse başlamadan önce öğrencilere şu soruyu yöneltin: “Kimlik kartında kaç tane tarih yazar?” Tahminleri tahtaya not edin ve ilk turdan sonra birlikte kontrol edin. Kartı Oku konusunda her sorudan sonra bir öğrenciye cevabı nasıl bulduğunu anlattırın; “on bir rakam saydım”, “bu yıl geçmişte kaldı” gibi gerekçeler sınıfın geri kalanına örnek olur. Karşılaştırma turunda yaş sorularını yüksek sesle çözdürün ve çıkarma işlemini tahtaya yazdırın. Değişir mi? konusundan sonra kısa bir tartışma açın: “Kimlik numaran neden hiç değişmez de kartın numarası değişir?” Öğrencilerden gerçek kartlarını getirmelerini istemeyin; ev ödevi olarak evdeki bir büyüğüyle kartın hangi bilgileri taşıdığını konuşmalarını, ama numaraları hiçbir yere yazmamalarını önerin. Son olarak her öğrenciye boş bir kart şablonu verip kendi hayali kimlik kartını çizdirin; arkadaşları bu kartta doğum tarihini ve son geçerlilik tarihini bulmaya çalışabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kimlik kartında hangi bilgiler yazar?

Ön yüzde T.C. kimlik numarası, soyadı, adı, doğum tarihi, cinsiyet, seri numarası, uyruk, son geçerlilik tarihi, fotoğraf ve imza bulunur. Arka yüzde anne adı, baba adı ve kartı veren makam yazar. Yeni kartlarda doğum yeri kartın üstünde yazmaz.

T.C. kimlik numarası ile seri numarası arasındaki fark nedir?

T.C. kimlik numarası on bir rakamlıdır, kişiye aittir ve ömür boyu değişmez. Seri numarası harf ve rakamlardan oluşur, yalnızca o karta aittir; kart kaybolup yenisi çıkarıldığında seri numarası da değişir.

Doğum tarihi ile son geçerlilik tarihi nasıl ayırt edilir?

İkisi de gün, ay ve yıl olarak yazılır. Doğum tarihi geçmişte kalan, daha eski tarihtir. Son geçerlilik tarihi ileridedir ve kartın o güne kadar kullanılabileceğini gösterir; o tarihten sonra kart yenilenir.

Kart yenilenince hangi bilgiler değişir?

Yeni kart yeni bir belge olduğu için seri numarası ve son geçerlilik tarihi değişir. Ad, doğum tarihi ve T.C. kimlik numarası aynı kalır. Evlenen kadınların yeni kartında soyadı değişebilir.

Oyundaki kimlik kartı gerçek mi?

Hayır. Kart tamamen hayalidir, üzerinde “ÖRNEK KART — GERÇEK DEĞİLDİR” yazar. Kişiler uydurmadır, numaralar sıfırla başladığı için gerçek bir kimlik numarası olamaz. Gerçek kimlik bilgileri internette ya da tanımadığımız kişilerle paylaşılmaz.

Ders: Sosyal Bilgiler | Seviye: 4. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun

Dersin diğer oyunları: Sosyal Bilgiler Oyunları (29 oyun)

Hangi Sınıflar İçin?

Benzer Sosyal Bilgiler Oyunları